Doğru cevap:

1.1. Her kelimenin anlamına ilişkin doğru tahmin 3 puandır (2 × 3 = 6 puan).

• kermes: “Bir amaca yardım etmek için yiyecek, eşya vb. satılarak para toplanan etkinlik (toplantı)” anlamına gelen bir tahmin (3 puan). Yardım ya da para toplama amacına değinmeden yalnızca “satış yapılan yer, pazar” yazan cevaplar 2 puan alır. (TDK Güncel Türkçe Sözlük: kermes “Bir derneğe, bir çalışmaya yardım sağlamak amacıyla genellikle açık havada satış yapılarak gelir sağlanan toplantı”.)
• hasılat: “Satıştan ya da bir işten elde edilen para, gelir, kazanç” anlamına gelen bir tahmin (3 puan). (TDK: hasılat → gelir; gelir “Bir kimseye veya topluluğa belli zamanlarda, belli yerlerden gelen para; hasılat”.)

1.2. “Akşam öğretmenlerimiz satışlardan toplanan parayı saydı.” ya da “Bu parayla okul kütüphanesine yeni kitaplar alınacak.” cümlelerinden birinin yazılması 4 puandır. Yalnızca “Bütün bu ürünler ... satışa sunuldu.” cümlesinin yazılması, kelimenin anlamıyla dolaylı bir ilgisi olduğu için 2 puan alır.

Örnek doğru cevap:

1.1. kermes: Okul gibi bir yere yardım etmek için yiyecek ve eşya satılarak para toplanan etkinlik. hasılat: Satıştan elde edilen para, gelir.

1.2. “Akşam öğretmenlerimiz satışlardan toplanan parayı saydı.” cümlesinden yararlandım. Kermesin hasılatı sayıldığı için hasılatın toplanan para olduğunu anladım.

Yanlış cevap: “kermes” için “okul gezisi, spor yarışması, tören”; “hasılat” için “kalabalık, ürün çeşidi, masa” gibi tahminler puan almaz. 1.2’de kelimenin anlamıyla ilgisi olmayan bir cümlenin (ör. “Veliler evde pişirdikleri kekleri, kurabiyeleri getirdi.”) yazılması puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

2.1. Rüzgârın birden hızlanmasını (3 puan) ve ipin Ege’nin elinden kurtulmasını (2 puan) yazma.

2.2. Dalların ince olduğunu, dal kırılırsa Ege’nin düşebileceğini (düşüp zarar görebileceğini) yazma (5 puan). Yalnızca “Tehlikeli olduğu için.” yazılıp tehlikenin ne olduğu belirtilmezse 2 puan verilir.

2.3. Zor işlerin birlikte (iş birliği, yardımlaşma ile) daha kolay çözüleceği mesajını yazma (5 puan). Yalnızca “Yardımlaşmak güzeldir.” gibi mesajı genel olarak veren cevaplar 3 puan alır.

Örnek doğru cevap:

2.1. Rüzgâr birden hızlanınca ip Ege’nin elinden kurtulmuş, uçurtma da çınar ağacının dallarına takılmıştır.

2.2. Dedesi, dallar ince olduğu için dal kırılırsa Ege’nin düşeceğinden korkmuş ve ona izin vermemiştir.

2.3. Zor işler, insanlar birlikte çalıştığında yani iş birliği ve yardımlaşma ile daha kolay çözülür.

Yanlış cevap: 2.1’de “Ege uçurtmayı ağaca attı.”, “Zeynep ipi çekti.” gibi metinde yer almayan sebeplerin yazılması; 2.2’de “Ege ağaca tırmanmayı bilmiyordu.”, “Ağaç çok yaşlıydı.” gibi metne dayanmayan cevaplar; 2.3’te “Uçurtma rüzgârlı havada uçurulmalıdır.”, “Ağaçlara tırmanılmaz.” gibi metnin mesajını yansıtmayan cevaplar puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

3.1. Oyunun en az yedi kişiyle oynandığını yazma (2 puan); oyunculardan birinin ebe olduğunu, diğerlerinin eşit sayıda kişiden oluşan iki takıma ayrıldığını yazma (3 puan). Yalnızca “iki takıma ayrılırlar” yazılıp ebeden ve takımların eşit olmasından söz edilmezse 1 puan verilir.

3.2. İki takımda da o numarayı alan oyuncuların ortaya, mendili kapmaya koştuğunu yazma (5 puan). Yalnızca “oyuncular koşar” yazılıp hangi oyuncuların koştuğu belirtilmezse 2 puan verilir.

3.3. Rakibi ona dokunmadan kendi sırasına (takımına) dönmesi gerektiğini yazma (3 puan); rakibi ona dokunursa puanı karşı takımın alacağını yazma (2 puan).

3.4. “Mendil kapmaca, çocukların hem hızını hem de dikkatini geliştiren eğlenceli bir oyundur.” cümlesini ya da bu anlamı veren bir cümleyi yazma (5 puan). Yalnızca “Mendil kapmaca eğlenceli bir oyundur.” ya da yalnızca “Oyun hızı geliştirir.” gibi ana düşüncenin bir bölümünü veren cevaplar 2 puan alır.

Örnek doğru cevap:

3.1. Mendil kapmaca en az yedi kişiyle oynanır. Oyunculardan biri ebe olur, diğer oyuncular eşit sayıda kişiden oluşan iki takıma ayrılır.

3.2. Ebe bir numara söylediğinde iki takımda da o numarayı alan oyuncular mendili kapmak için ortaya koşar.

3.3. Mendili kapan oyuncu, rakibi ona dokunmadan kendi sırasına dönmelidir. Rakibi ona dokunursa puanı karşı takım alır.

3.4. Mendil kapmaca, çocukların hem hızını hem de dikkatini geliştiren eğlenceli bir oyundur.

Yanlış cevap: 3.1’de oyuncu sayısının “on kişi”, “dört kişi” gibi metinde yer almayan bir sayıyla verilmesi; 3.2’de “ebe koşar”, “bütün oyuncular koşar” denmesi; 3.3’te “mendili yere atmalıdır”, “ebeye vermelidir” gibi metinle uyuşmayan cevaplar; 3.4’te “Ebe mendili kaldırır.” gibi ayrıntı cümlelerinin ana düşünce olarak yazılması puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

4.1. Saklambaç (3 puan); 9 öğrenci (2 puan).

4.2. Elif’in yargısının doğru olmadığını belirtme (2 puan); grafikten seksek için 5, ip atlama için 4 öğrenciyi okuyup toplamın 9 olduğunu (2 puan), bunun saklambacı seçen 9 öğrenciye eşit olduğunu, fazla olmadığını açıklama (1 puan).

Örnek doğru cevap:

4.1. En çok oynanan oyun saklambaçtır. Bu oyunu 9 öğrenci seçmiştir.

4.2. Elif’in yargısı doğru değildir. Grafiğe göre seksek oynayan 5, ip atlayan 4 öğrenci vardır. 5 + 4 = 9 eder. Saklambacı da 9 öğrenci seçmiştir. Yani bu iki oyunu seçenlerin toplamı saklambacı seçenlerden fazla değil, onlara eşittir.

Yanlış cevap: 4.1’de körebe ya da başka bir oyunun yazılması, öğrenci sayısının 7, 10 gibi yanlış okunması; 4.2’de “Elif haklıdır.” denmesi ya da sayılar okunmadan yalnızca “Doğru değildir.” yazılması (bu durumda yalnız ilk ölçütün 2 puanı verilir) ve grafikten yanlış sayı okunarak yapılan karşılaştırmalar ilgili ölçütlerde puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

5.1. Her deyimin anlamı 3 puandır (2 × 3 = 6 puan).

• gözünü tahtadan ayırmamak: “Satranç tahtasına sürekli bakmak, dikkatini hiç dağıtmadan tahtayı izlemek” anlamına gelen bir açıklama (3 puan). (TDK Güncel Türkçe Sözlük: gözünü ayırmamak “bir şeye sürekli olarak bakmaktan kendini alamamak”.)
• içi içine sığmamak: “Çok sevinmek, sevinç ve heyecandan yerinde duramamak” anlamına gelen bir açıklama (3 puan). (TDK: içi içine sığmamak “telaş, sabırsızlık, coşkunluk göstermekten kendini alamamak”.)

5.2. İçinde “göz” kelimesi geçen bir deyimi doğru yazma (2 puan) ve bu deyimi anlamına uygun bir cümlede kullanma (2 puan). Örneğin “göz atmak” (kısa bir süre bakıvermek), “göz kulak olmak” (gözetmek, korumak), “göze girmek” (davranışlarıyla ilgi ve beğeni kazanmak). Metindeki “gözünü ayırmamak” deyiminin tekrar yazılması puan almaz.

Örnek doğru cevap:

5.1. gözünü tahtadan ayırmamak: Satranç tahtasına sürekli bakmak, dikkatini tahtadan hiç ayırmamak. içi içine sığmamak: Çok sevinmek, sevinçten yerinde duramamak.

5.2. Annem markete giderken bana küçük kardeşime göz kulak olmamı söyledi.

Yanlış cevap: 5.1’de “gözünü tahtadan ayırmamak” için “gözleri ağrımak”, “uykusu gelmek”; “içi içine sığmamak” için “çok üzülmek”, “korkmak” gibi açıklamalar; 5.2’de deyimin anlamına uymayan cümleler (ör. “Gözüm kulak oldu.”) ya da “göz” kelimesinin deyim olmadan kullanıldığı cümleler (ör. “Gözlerim kahverengidir.”) puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

6.1. A yazısı için betimleyici (betimleme) paragraf (2 puan); nedeni: bir yerin (oyun alanının) ayırt edici özelliklerini okurun zihninde canlanacak biçimde anlatmak (2 puan). B yazısı için öyküleyici paragraf (2 puan); nedeni: yaşanmış bir olayın kişi, yer ve zaman unsurlarıyla oluş sırasına göre anlatılması (2 puan).

6.2. Kişiler (1 puan), yer (1 puan) ve zaman (1 puan) unsurlarının ip atlama yarışmasıyla uyumlu biçimde yazılması; olay akışında en az üç olayın yazılması (3 puan; her olay 1 puan) ve olayların başlangıç, gelişme ve sonuç sırasını izlemesi (1 puan). Öğrencinin plandaki kişi, yer ve zaman bilgilerini kendisinin belirlemesi beklenir; yarışmayla uyumlu her seçim doğru kabul edilir.

Örnek doğru cevap:

6.1. A yazısı için betimleyici paragraf seçmeliyim, çünkü oyun alanının görünüşünü, renklerini ve özelliklerini okurların gözünde canlandırmak istiyorum. B yazısı için öyküleyici paragraf seçmeliyim, çünkü yarışmada yaşanan olayları kişi, yer ve zaman unsurlarıyla, olayların oluş sırasına göre anlatacağım.

6.2.

Yanlış cevap: 6.1’de iki yazı için aynı paragraf türünün seçilmesi, paragraf türü yerine “uzun paragraf”, “kısa paragraf” gibi cevaplar yazılması ya da nedenin açıklanmaması ilgili ölçütlerde puan almaz. 6.2’de ip atlama yarışmasıyla ilgisi olmayan kişi, yer, zaman ve olayların yazılması ya da olayların karışık sırayla verilmesi ilgili ölçütlerde puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap: Paragraf aşağıdaki ölçütlere göre puanlanır (10 + 6 + 4 = 20 puan).

Örnek doğru cevap: Mahallemizin en meraklı çocuğu, on bir yaşındaki Deniz’dir. Deniz’in kıvır kıvır kahverengi saçları vardır. Yuvarlak çerçeveli gözlüklerinin ardından ışıl ışıl bakan gözleri, her şeyi merakla inceler. Üzerinde hiç çıkarmadığı masmavi bir mont vardır, boynunda da her zaman dürbünü asılıdır. Güler yüzlü Deniz, parkta karşılaştığı herkese selam verir. Yardımsever bir çocuk olduğu için annesi işteyken küçük kardeşine göz kulak olur. Deniz’in en büyük merakı kuşlardır; dürbünüyle yeni bir kuş türü gördüğünde ağzı kulaklarına varır. Kısacası Deniz, merakı ve iyi kalbiyle herkesin sevdiği bir çocuktur. (Söz varlığı 10 + İçerik 6 + Yapı ve yazım 4 = 20 puan)

Yanlış cevap: Kelime havuzundaki ifadelerin anlamına uymayan cümlelerde kullanılması, Deniz’in başından geçen bir olayın öyküleyici biçimde anlatılması (betimleme yapılmaması), kartta verilmeyen başka bir kahramanın betimlenmesi ve özelliklerin birbirinden kopuk maddeler hâlinde sıralanması ilgili ölçütlerde puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.