2026-2027
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Babaannem altmış sekiz yaşında halk eğitim merkezindeki bilgisayar kursuna yazıldı. İlk derslerde oldukça tedirgindi. Yanlış bir tuşa basıp bir şeyleri bozmaktan korkuyor, fareye dokunurken bile elleri titriyordu. Kursun üçüncü haftasında ise bambaşka biri oldu. Öğretmenine durmadan sorular soruyor, akşamları benimle birlikte hevesle alıştırma yapıyordu. Bir akşam, başka şehirde yaşayan kız kardeşiyle ilk kez görüntülü konuştu. Konuşma bitince gözleri parlayarak “Bu kurs ufkumu genişletti. Artık dünyaya bambaşka gözlerle bakıyorum. Meğer öğrenmenin yaşı yokmuş!” dedi.
(Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
1.1. Altı çizili kelimelerin metindeki anlamlarını tahmin ederek yazınız. Her kelime için tahmininize yardım eden ipucunu metinden yazınız. (6 puan)
1.2. Metinde koyu yazılan “ufuk” kelimesinin sözlükteki anlamları aşağıda verilmiştir. Bu kelimenin metinde hangi anlamda kullanıldığını numarasıyla yazınız. Bu anlamı seçmenizi sağlayan ipucunu metinden göstererek açıklayınız. (4 puan)
Doğa kulübünün başkanı Zeynep, kulüp üyelerine aşağıdaki notu ve krokiyi göndermiştir. Notu okuyunuz, krokiyi inceleyiniz.
Doğa kulübünün pazar günkü yürüyüşüne katılacak arkadaşlar, lütfen bu notu dikkatle okuyun! Yürüyüşümüz saat 09.00’da köy meydanından başlayacak. Meydandan çıkınca dere boyunca yürüyecek, yaklaşık bir saat sonra Ceviz Köprüsü’ne varacağız. Köprüye varmadan hemen önce yol kenarında Kocapınar Çeşmesi’ni göreceksiniz. Tepede su olmadığı için mataralarınızı mutlaka bu çeşmede doldurun. Köprüyü geçince patika ikiye ayrılıyor. Soldaki patika daha kısa olsa da yağmurlardan sonra çamurlu ve kaygan oluyor. Bu yüzden sağdaki patikadan yürüyeceğiz. Öğle yemeğimizi Seyir Tepesi’nde yiyip saat 15.00’te meydana döneceğiz. Yanınıza rahat bir ayakkabı ve yağmurluk almayı unutmayın.
(Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
2.1. Yürüyüşe katılacak öğrenciler mataralarını nerede doldurmalıdır? Bunun nedenini nottan hareketle yazınız. (4 puan)
2.2. Kulüp, köprüden sonra hangi patikadan yürüyecektir? Bu patikanın seçilme nedenini yazınız. (4 puan)
2.3. Krokide soru işaretiyle gösterilen yerin adını yazınız. Bunu nottaki hangi bilgiden anladığınızı belirtiniz. (4 puan)
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Anneannem kış gelmeden bana örgü örmeyi öğretmeye karar vermişti. İlk akşam şişleri elime aldığımda ilmekler parmaklarımdan kaçıp duruyordu. Anneannem hiç sesini yükseltmeden ellerimi tutuyor, “Şişi şöyle tut, ipi böyle dola.” diyordu.
Bir hafta sonra atkımın yarısını örmüştüm. Atkıyı ışığa tutup gururla anneanneme gösterdim. O, gözlüğünü takıp atkıyı dikkatle inceledi. Ardından parmağıyla bir yeri gösterdi. Birkaç sıra önce bir ilmeği kaçırmıştım, orada küçük bir delik vardı.
— Bunu kimse fark etmez ki! dedim.
— Ama sen biliyorsun, dedi anneannem.
O gece atkıyı deliğin olduğu sıraya kadar söktüm. Gözlerim dolmuştu. Ertesi akşam yeniden örmeye başladım. Bu kez her sıranın sonunda durup ilmeklerimi tek tek saydım.
Ocak ayının en soğuk sabahında atkımı boynuma doladım. Okul yolunda rüzgâr yüzümü yakıyordu ama boynum sıcacıktı. Atkımı en çok da hiçbir yerinde delik olmadığı için seviyordum.
(Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
3.1. Metnin ana fikrini yazınız. (5 puan)
3.2. Metnin bütününden hareketle anneannenin iki karakter özelliğini belirleyiniz. Her özellik için metinden bir kanıt yazınız. (6 puan)
3.3. Anlatıcının atkısını “en çok da hiçbir yerinde delik olmadığı için” sevmesinin nedeni nedir? Metnin bütününden yararlanarak açıklayınız. (4 puan)
Aşağıdaki metni okuyunuz.
Hafta sonu tavan arasını toplarken dedemin eski bavulunu bulduk. Bavulun içinden sararmış mektuplar, bir çakı ve siyah beyaz fotoğraflar çıktı. Mektupları okudukça dedemin gençlik yıllarında ailesine duyduğu özlemi ve geleceğe dair umudunu hissettim. Fotoğraflardan birinde dedem, arkadaşlarıyla gülümsüyordu. Annem, “Deden her mektubunda hepimize sevgiyle selam gönderirdi.” dedi. O an içimi tatlı bir sıcaklık kapladı. Bavulu kapatırken bu küçük eşyaların kocaman bir hayatın izlerini taşıdığını anladım.
(Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
4.1. Kelime kartlarında metinden alınmış kelimeler verilmiştir. Bu kelimeleri duyu organlarıyla algılanıp algılanamamalarına göre iki gruba ayırarak gruplara yazınız. Ardından her grubu adlandırınız. (8 puan)
4.2. Metinde altı çizili “sıcaklık” kelimesi gerçek anlamıyla mı yoksa mecaz anlamıyla mı kullanılmıştır? Kelimenin metindeki anlamını yazınız. Sonra bu kelimeyi gerçek anlamıyla bir cümlede kullanınız. (4 puan)
Okulunuzda aşağıdaki afişte duyurulan bir atölye açılacaktır. Siz bu atölyeye katılmak istiyorsunuz. Aileniz ise atölye ders çıkışında yapılacağı için ödevlerinize yeterince zaman ayıramayacağınızdan endişe ediyor.
Ailenizi atölyeye katılmanıza izin vermeye ikna etmek için bir ikna paragrafı yazınız. Paragrafınızı yazarken aşağıdakilere dikkat ediniz. (20 puan)
- İsteğinizi giriş cümlesinde açıkça belirtiniz.
- İsteğinizi en az iki gerekçeyle destekleyiniz.
- Ailenizin endişesini giderecek bir öneri ya da açıklamaya yer veriniz.
- İsteğiniz kabul edildiğinde ortaya çıkacak olumlu sonuçları anlatarak paragrafınızı bitiriniz.
- Afişteki bilgilerden en az ikisini kullanınız.
- En az altı cümle yazınız; yazım ve noktalama kurallarına uyunuz.
Okul gazetesi için gezi yazısı hazırlayan Kerem’in taslağından alınan bölümler aşağıdadır.
I. bölüm: Geçen hafta sınıfça bilim müzesine gittik. Müze, şehrin merkezinde çok güzel bir binadaydı. Rehberimiz bize deneyler hakkında güzel bilgiler verdi. Öğle yemeğinde müzenin bahçesinde güzel bir mola verdik. Akşam eve döndüğümde annemle babama bu güzel geziyi anlattım.
II. bölüm:
- a) Müzede eski bilim insanlarının aletlerini inceledik. (Kerem, aletlerin eski olduğunu anlatmak istiyor.)
- b) Müzeye erken varmak için okuldan geç çıktık.
6.1. Kerem, I. bölümde “güzel” kelimesini dört kez kullanmıştır. Anlatımı zenginleştirmek için her birinin yerine bağlama uygun farklı bir kelime yazınız. (8 puan)
6.2. II. bölümdeki cümlelerde anlatım sorunları vardır. Her cümleyi bu sorunları gidererek yeniden yazınız. (8 puan)
Çevre kulübü üyesi Duru’nun kulüp defterine yazdığı günlük aşağıdadır. Günlükte numaralanmış yay ayraçların yerine uygun noktalama işaretleri konulmamış, ayrıca bazı kelimeler yanlış yazılmıştır.
Dün kulüp olarak okulun arka bahçesine kuş evleri yaptık. Selin, Ece ve Kaan çatıları ( 1 ) Mert, Ali ve ben duvarları hazırladık. Çatılar boyandı, kurumaya bırakıldı ( 2 ) duvarlar zımparalandı, birbirine çakıldı. Masadaki ıvır-zıvırı topladıktan sonra kuş evlerini ağaçlara astık. Ece, kuş evlerini görünce “Ne kadar güzel olmuşlar ( 3 )” diye bağırdı. Bugün teneffüste bahçeye ilk ben çıktım ve Kaan’a sordum:
— Kuş evlerinden biri neden yere düşmüş ( 4 )
— Şey ( 5 )
Meğer Kaan o evi asarken çiviyi tam çakmamış. Evi birlikte yeniden astık. Zil çalınca sınıfa ağırağır yürüdük.
(Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
7.1. Günlükte numaralanmış yerlere gelmesi gereken noktalama işaretlerini numaralarıyla birlikte yazınız. (10 puan)
7.2. Günlükte yazımı yanlış olan iki ikilemeyi bulup doğru yazınız. İkilemelerin yazımıyla ilgili kuralı belirtiniz. (5 puan)
| SORU NO | ÖĞRENME ÇIKTISI | BECERİLER |
|---|---|---|
| 1 | T.O.7.4. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme | TAB2. Okuma; KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme; KB2.4. Çözümleme |
| 2 | T.O.7.5. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme | TAB2. Okuma; KB1. Temel Beceriler; KB2.4. Çözümleme |
| 3 | T.O.7.8. Metnin derin anlamını belirlemeye yönelik üst düzey çıkarımlar yapabilme | TAB2. Okuma; KB2.10. Çıkarım Yapma; KB2.4. Çözümleme |
| 4 | T.O.7.21. Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme | TAB2. Okuma; KB2.5. Sınıflandırma; KB2.4. Çözümleme |
| 5 | T.Y.7.3. Yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilme | TAB4. Yazma; KB2.13. Yapılandırma; KB1. Temel Beceriler |
| 6 | T.Y.7.18. Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme | TAB4. Yazma; KB2.4. Çözümleme; KB2.13. Yapılandırma |
| 7 | T.Y.7.21. Yazım kuralları ve noktalama işaretlerini uygulayabilme | TAB4. Yazma; KB1. Temel Beceriler; KB2.4. Çözümleme |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | TOPLAM |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 | 12 | 15 | 12 | 20 | 16 | 15 | 100 |
Doğru cevap:
1.1. Her kelime için anlama uygun tahmin 2 puan, metinden uygun ipucu 1 puandır (2 × 3 = 6 puan):
- tedirgin: huzursuz, kaygılı, rahatı kaçmış, endişeli (TDK Güncel Türkçe Sözlük: “Rahatı, huzuru kaçmış”) (2 puan). İpucu: “Yanlış bir tuşa basıp bir şeyleri bozmaktan korkuyor, fareye dokunurken bile elleri titriyordu.” (1 puan)
- heves (hevesle): istek, istekle, severek, gönüllü olarak (TDK: heves “istek”) (2 puan). İpucu: “Öğretmenine durmadan sorular soruyor”, “bambaşka biri oldu”, “gözleri parlayarak” ifadelerinden biri (1 puan)
Doğru yönde ama eksik tahminlere (ör. tedirgin için “korkak”) 1 puan verilir.
1.2. Kelimenin metindeki anlamı: 3. anlam, “(mecaz) Anlayış, kavrayış, görüş, düşünce gücü” (2 puan). İpucu ve açıklama: Babaanne “Artık dünyaya bambaşka gözlerle bakıyorum.” ve “Meğer öğrenmenin yaşı yokmuş!” diyerek kursun onun bakış açısını, düşünce dünyasını genişlettiğini anlatmaktadır; burada gökle yerin birleştiği yerden (1. anlam) söz edilmemektedir (2 puan). Gerekçesi olmadan yalnızca doğru numarayı yazan öğrenciye 2 puan verilir.
Örnek doğru cevap:
1.1. tedirgin: huzursuz, kaygılı. İpucu: Bir şeyleri bozmaktan korkuyor, elleri titriyordu. hevesle: isteyerek, severek. İpucu: Öğretmenine durmadan sorular soruyordu.
1.2. “ufuk” kelimesi metinde 3. anlamda, “anlayış, görüş, düşünce gücü” anlamında kullanılmıştır. Babaanne “Artık dünyaya bambaşka gözlerle bakıyorum.” diyerek kursun onun düşüncelerini ve bakış açısını genişlettiğini anlatıyor.
Yanlış cevap: tedirgin için “mutlu, rahat”, hevesle için “isteksizce” gibi metne aykırı tahminler; 1.2. maddede 1, 2 ya da 4. anlamın seçilmesi ve metinle ilgisi olmayan gerekçeler puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap:
2.1. Mataralar Kocapınar Çeşmesi’nde (köprüye varmadan hemen önce) doldurulmalıdır (2 puan). Çünkü tepede su yoktur (2 puan).
2.2. Kulüp sağdaki patikadan yürüyecektir (2 puan). Soldaki patika daha kısa olsa da yağmurlardan sonra çamurlu ve kaygan olduğu için sağdaki patika seçilmiştir (2 puan). Gerekçe olarak yalnızca “soldaki patika kısa” yazılırsa gerekçe puanı verilmez.
2.3. Seyir Tepesi (2 puan). Notta tepede su olmadığı ve öğle yemeğinin Seyir Tepesi’nde yeneceği belirtilmiştir (“Tepede su olmadığı için…”, “Öğle yemeğimizi Seyir Tepesi’nde yiyip…”); krokide de iki patika bu tepeye çıkmaktadır (2 puan).
Örnek doğru cevap:
2.1. Mataralarını köprüye varmadan önce Kocapınar Çeşmesi’nde doldurmalıdırlar çünkü tepede su yoktur.
2.2. Sağdaki patikadan yürüyecektir. Soldaki patika kısa olsa da yağmurlardan sonra çamurlu ve kaygan olduğu için sağdaki patika seçilmiştir.
2.3. Soru işaretli yer Seyir Tepesi’dir. Notta öğle yemeğinin Seyir Tepesi’nde yeneceği yazıyor; krokide de patikalar bu tepeye çıkıyor.
Yanlış cevap: Mataraların tepede ya da köy meydanında doldurulacağını yazmak, soldaki patikanın kullanılacağını yazmak, soru işaretli yer için “Ceviz Köprüsü”, “Kocapınar” ya da notta geçmeyen bir ad yazmak yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap:
3.1. Ana fikir metinde doğrudan verilmemiştir; metnin bütününden çıkarılmalıdır. Başkaları fark etmese bile yaptığımız işi özenle yapmalı, hatalarımızı görmezden gelmek yerine sabırla düzeltmeliyiz; emekle ve doğru yapılan iş insana gerçek bir mutluluk verir (5 puan). “Hatalarımızı düzeltmeliyiz.” ya da “Sabırlı olmalıyız.” gibi ana fikri yalnızca bir yönüyle yansıtan cevaplara 3 puan; “Örgü örmek zordur.” gibi konuyu anlatan cevaplara 1 puan verilir.
3.2. Her özellik 1 puan, metinden uygun kanıt 2 puandır (2 × 3 = 6 puan). Kabul edilen özellik ve kanıtlar:
- Sabırlı, sakin, yumuşak huylu: “Anneannem hiç sesini yükseltmeden ellerimi tutuyor…”
- Özenli, titiz, dikkatli: “O, gözlüğünü takıp atkıyı dikkatle inceledi.”, kaçırılan ilmeği fark etmesi
- Öğretici, yol gösterici, ilgili: Torununa örgü öğretmeye karar vermesi, “Şişi şöyle tut, ipi böyle dola.” demesi
- Dürüst, doğruyu söyleyen: Deliği gizlemeden göstermesi, “Ama sen biliyorsun.” demesi
3.3. Anlatıcı hatasını görmezden gelmemiş, sökerek atkıyı sabırla ve dikkatle yeniden örmüştür; deliksiz atkı onun emeğinin, sabrının ve hatasını düzeltmesinin göstergesidir. Bu yüzden atkı ona hem kendisiyle gurur duyma hem de işini doğru yapmanın huzurunu yaşatmaktadır (4 puan). Yalnızca “Atkı güzel olduğu için” ya da “Delik olsaydı üşürdü.” diyen cevaplara 1 puan verilir.
Örnek doğru cevap:
3.1. Başkaları fark etmese bile işimizi özenle yapmalı, hatalarımızı sabırla düzeltmeliyiz; emek verilerek doğru yapılan iş insanı mutlu eder.
3.2. Anneanne sabırlıdır: Torunu ilmekleri kaçırırken hiç sesini yükseltmeden ellerini tutup ona yol gösterir. Anneanne titizdir: Gözlüğünü takıp atkıyı dikkatle inceler ve birkaç sıra önce kaçırılan ilmeği bulur.
3.3. Çünkü anlatıcı hatasını kimse fark etmeyecek olsa bile düzeltmiş, atkıyı söküp sabırla yeniden örmüştür. Deliksiz atkı, emeğinin ve doğru olanı yapmasının ödülüdür; bu yüzden onunla gurur duyar.
Yanlış cevap: Metinle çelişen özellikler (ör. anneanne için “sinirli, ilgisiz, sabırsız”), kanıtı metinde bulunmayan özellikler, ana fikir yerine metnin olaylarını özetleyen ya da konuyu yazan cevaplar puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap:
4.1. Doğru gruba yazılan her kelime 1 puan (6 × 1 = 6 puan), her grubun doğru adlandırılması 1 puandır (2 × 1 = 2 puan).
- 1. grup: bavul, mektup, fotoğraf. Grubun adı: duyu organlarıyla algılanabilen kelimeler (somut anlamlı kelimeler).
- 2. grup: özlem, umut, sevgi. Grubun adı: duyu organlarıyla algılanamayan kelimeler (soyut anlamlı kelimeler).
Grupların sırası önemli değildir.
4.2. “sıcaklık” kelimesi metinde mecaz anlamıyla kullanılmıştır (1 puan). Metindeki anlamı: sevgi, içtenlik; içi ısınma, mutluluk ve huzur duygusu (TDK Güncel Türkçe Sözlük, mecaz anlam: “Sevgi, içtenlik ve sevimlilik”) (1 puan). Kelimenin gerçek anlamıyla, yani “sıcak olma durumu, ısı derecesi” anlamıyla kullanıldığı doğru bir cümle (2 puan).
Örnek doğru cevap:
4.1. 1. grup: bavul, mektup, fotoğraf – Duyu organlarıyla algılanabilen (somut) kelimeler. 2. grup: özlem, umut, sevgi – Duyu organlarıyla algılanamayan (soyut) kelimeler.
4.2. Mecaz anlamıyla kullanılmıştır. Metinde sevgi ve mutluluk duygusu anlamına gelir. Gerçek anlamıyla cümle: Öğle saatlerinde havanın sıcaklığı otuz dereceye çıktı.
Yanlış cevap: Kelimelerin karışık gruplanması (ör. “özlem”in somut grupta yer alması) ilgili kelimelerin puanını kaldırır. Grupları “güzel kelimeler – kötü kelimeler” gibi ölçüte uymayan adlarla adlandırmak, “sıcaklık” kelimesinin gerçek anlamda kullanıldığını söylemek ve gerçek anlam yerine mecaz anlamla kurulan cümleler (ör. “Annemin sesindeki sıcaklık beni rahatlattı.”) puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap: Paragraf aşağıdaki ölçütlere göre puanlanır.
| Ölçüt | Puan | Açıklama |
|---|---|---|
| İstek (giriş) | 3 | Atölyeye katılma isteği giriş cümlesinde açıkça ve aileye seslenerek belirtilmiştir (3). İstek paragrafın ortasında ya da belirsiz biçimde verilmiştir (1). |
| Gerekçeler | 6 | İsteği destekleyen iki ayrı ve inandırıcı gerekçe vardır (ör. robotik ve kodlamaya duyulan ilgi, problem çözme becerisinin gelişmesi, yeni arkadaşlar edinme, geleceğe hazırlanma); her gerekçe 3 puan. Gerekçe yalnızca “Çok istiyorum.” biçimindeyse 1 puan. |
| Endişeyi gidermeye yönelik açıklama | 4 | Ailenin ödev endişesine somut bir çözüm ya da açıklama getirilmiştir (ör. atölyenin haftada iki gün ve yalnızca birer saat sürmesi, ödevleri akşam belirli saatlerde yapma planı, notlar düşerse bırakma sözü) (4). Endişeye değinilmiş ama çözüm sunulmamıştır (2). |
| Olumlu sonuçlar | 3 | İstek kabul edildiğinde ortaya çıkacak faydalar paragrafın sonunda anlatılmıştır (3). Fayda var ama sonuç bölümünde değildir ya da çok genel kalmıştır (1). |
| Afişteki bilgilerin kullanımı | 2 | Afişteki bilgilerden (gün, saat, yer, ücretsiz olması, kontenjan, atölyede yapılacaklar) ikisi doğru kullanılmıştır; her bilgi 1 puan. |
| Anlatım, yazım ve noktalama | 2 | En az altı cümle vardır; cümleler bağlantı ifadeleriyle (çünkü, ayrıca, ama, bu sayede vb.) birbirine bağlanmış, yazım ve noktalama hataları anlamı bozmamıştır (2). Birkaç yazım-noktalama hatası ya da altıdan az cümle vardır (1). |
Örnek doğru cevap: Anneciğim, babacığım, okulumuzda açılacak robotik kodlama atölyesine katılmak istiyorum. Biliyorsunuz, küçüklüğümden beri bilgisayarlara ve makinelere çok meraklıyım. Bu atölyede basit robotlar tasarlayıp onları kodlarla hareket ettireceğiz; böylece hem problem çözme becerim gelişecek hem de ilgi duyduğum alanı daha yakından tanıyacağım. Ayrıca atölye ücretsiz ve kontenjanı yalnızca yirmi kişi, bu fırsatı kaçırmak istemiyorum. Ödevlerimin aksayacağından endişe ettiğinizi biliyorum ama atölye haftada yalnızca iki gün, salı ve perşembe günleri, birer saat sürecek. Eve döndüğümde ödevlerimi hemen yapacağıma, notlarım düşerse atölyeyi bırakacağıma söz veriyorum. İzin verirseniz hem derslerimde başarılı olmaya devam edeceğim hem de geleceğim için yeni bir beceri kazanacağım. Beni daha mutlu ve kendine güvenen biri olarak göreceksiniz. (3 + 6 + 4 + 3 + 2 + 2 = 20 puan)
Yanlış cevap: Atölyeyi yalnızca tanıtan, ailenin endişesine hiç değinmeyen, isteği belirtmeyen ya da öyküleyici bir anıya dönüşen metinler ilgili ölçütlerden puan alamaz. Afişte yer almayan bilgilerin (ör. “Atölye cumartesi günleri yapılacak.”) kullanılması o bilgi için puan kaybettirir. Konu dışı metinlere ve maddeler hâlinde yazılmış cevaplara en fazla 6 puan verilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap:
6.1. Bağlama uygun her kelime 2 puandır (4 × 2 = 8 puan). Aynı kelimenin birden fazla yerde kullanılması tekrar sayılır ve yalnızca bir kez puan alır. Kabul edilebilecek kelimelerden bazıları:
- “çok güzel bir binadaydı”: görkemli, etkileyici, gösterişli, büyüleyici, şık
- “güzel bilgiler”: ilginç, yararlı, öğretici, faydalı, değerli
- “güzel bir mola”: keyifli, hoş, dinlendirici, huzurlu
- “bu güzel geziyi”: unutulmaz, eğlenceli, keyifli, öğretici, harika
6.2. Her cümlenin sorunu giderilerek doğru yazılması 4 puandır (2 × 4 = 8 puan). Sorun doğru belirlenmiş ama cümle yeni bir anlatım bozukluğuyla yazılmışsa 2 puan verilir.
- a) Anlam belirsizliği vardır: “eski” sözcüğünün bilim insanlarını mı yoksa aletleri mi nitelediği belli değildir. Doğrusu: “Müzede bilim insanlarının eski aletlerini inceledik.” (4 puan)
- b) Mantık hatası vardır: Bir yere erken varmak için geç çıkılmaz. Doğrusu: “Müzeye erken varmak için okuldan erken çıktık.” ya da “Okuldan geç çıktığımız için müzeye geç vardık.” (4 puan)
Örnek doğru cevap:
6.1. Müze, şehrin merkezinde çok görkemli bir binadaydı. Rehberimiz bize deneyler hakkında ilginç bilgiler verdi. Öğle yemeğinde müzenin bahçesinde keyifli bir mola verdik. Akşam eve döndüğümde annemle babama bu unutulmaz geziyi anlattım.
6.2. a) Müzede bilim insanlarının eski aletlerini inceledik. b) Müzeye erken varmak için okuldan erken çıktık.
Yanlış cevap: “güzel” yerine bağlama uymayan kelimeler (ör. “eski bilgiler”, “tehlikeli bir mola”) yazmak, dört yerde de aynı kelimeyi kullanmak, II. bölümdeki cümleleri değiştirmeden yeniden yazmak ya da sorunu gidermeyen değişiklikler yapmak (ör. “Müzede eski bilim insanlarının eski aletlerini inceledik.”) puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap:
7.1. Her doğru noktalama işareti 2 puandır (5 × 2 = 10 puan):
- ( 1 ) noktalı virgül (;) – Cümle içinde virgüllerle ayrılmış takımları (Selin, Ece ve Kaan / Mert, Ali ve ben) birbirinden ayırır.
- ( 2 ) noktalı virgül (;) – Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırır.
- ( 3 ) ünlem işareti (!) – Sevinç, şaşırma gibi duyguları bildiren cümlenin sonuna konur.
- ( 4 ) soru işareti (?) – Soru bildiren cümlenin sonuna konur.
- ( 5 ) üç nokta (…) – Karşılıklı konuşmalarda yeterli olmayan, eksik bırakılan cevaplarda kullanılır.
İşaretin adını ya da işaretin kendisini yazmak yeterlidir; görevini açıklamak gerekmez.
7.2. “ıvır-zıvır” yerine “ıvır zıvır” (2 puan); “ağırağır” yerine “ağır ağır” (2 puan). Kural: İkilemeler ayrı yazılır; aralarına kısa çizgi ya da virgül konmaz (1 puan).
Örnek doğru cevap:
7.1. (1) ; (2) ; (3) ! (4) ? (5) …
7.2. ıvır zıvır, ağır ağır. İkilemeler ayrı yazılır, aralarına kısa çizgi ya da virgül konmaz.
Yanlış cevap: ( 1 ) ve ( 2 ) için virgül ya da nokta, ( 3 ) için nokta, ( 5 ) için nokta ya da ünlem işareti yazılması yanlış kabul edilir. 7.2. maddede doğru yazılmış kelimelerin (ör. “kuş evleri”, “zımparalandı”) yanlış diye gösterilmesi ve ikilemelerin “ıvırzıvır”, “ağır-ağır” biçiminde düzeltilmesi puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.