2026-2027
Yusuf’un sınıfında “Melekler ve Görevleri” konulu bir pano hazırlandı. Yusuf, arkadaşlarının hazırladığı bilgi kartlarını panoya asarken kartlardaki melek adlarının silindiğini fark etti. Kartlarda yalnızca meleklerin görevleri okunabiliyordu. (Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
1.1. I, II, III ve IV numaralı kartlarda görevi yazılı olan meleklerin adlarını yazınız. (8 puan)
1.2. Kartlardaki dört melek, ayet ve hadislerde adı geçen melekler sınıflandırılırken hangi ortak adla anılır? Bu grubun dışında kalan ve görevleri kaynaklarda bildirilen iki melek grubunu görevleriyle birlikte yazınız. (7 puan)
Ahiret hayatının aşamalarını öğrenen Yiğit, kardeşine anlatmak için aşağıdaki akış şemasını hazırladı ancak iki aşamanın adını yazmayı unuttu. Şemanın altına da ahiret hayatıyla ilgili bazı ayetleri not etti. (Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
- I. “Her nefis ölümü tadacaktır...” (Al-i İmran suresi 185. ayet)
- II. “O gün onların ağızlarını mühürleriz; yapmış olduklarını elleri bize anlatır, ayakları da tanıklık eder.” (Yasin suresi 65. ayet)
- III. “Kıyamet günü için adalet terazileri kuracağız. Öyle ki hiçbir kimseye zerre kadar zulmedilmeyecek. (Yapılan iş) bir hardal tanesi ağırlığınca da olsa, onu getirip ortaya koyacağız. Hesap görücü olarak biz yeteriz.” (Enbiya suresi 47. ayet)
2.1. Şemada 3 ve 5 numaralı kutulara yazılması gereken aşamaların adlarını yazınız. (4 puan)
2.2. İsrafil (as), Allah’ın (cc) emriyle sûra iki kez üfleyecektir. Bu iki üflemenin şemadaki hangi aşamaların başlangıcı olduğunu açıklayınız. (5 puan)
2.3. I, II ve III numaralı ayetlerin şemadaki hangi aşamayla ilgili olduğunu yazınız. (6 puan)
Ece’nin okulunda “Her Gün Bir İyilik” etkinliği düzenlendi. Öğrenciler bir ay boyunca her gün küçük de olsa bir iyilik yapmaya karar verdi. Etkinliğin açılışında din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmeni aşağıdaki ayetleri ve hadisi okudu. (Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
- “Onlar, Rablerinin rızasına ermek için sabreden, namazı dosdoğru kılan, kendilerine verdiğimiz rızıklardan gizli olarak ve açıktan Allah için harcayan ve kötülüğü iyilikle ortadan kaldıranlardır. İşte bunlar için dünya yurdunun iyi sonucu vardır. Bu sonuç da Adn cennetleridir. Atalarından, eşlerinden ve çocuklarından iyi olanlarla beraber oraya girerler. Melekler de her bir kapıdan yanlarına girerler (ve şöyle derler): ‘Sabretmenize karşılık selam sizlere. Dünya yurdunun sonucu (olan cennet) ne güzeldir!’ ” (Rad suresi 22-24. ayetler)
- “Akıllı kişi, kendini hesaba çeken ve ölümden sonrası için çalışandır ...” (Tirmizi, “Sıfatü’l-Kıyâme”, 25)
3.1. Ayetlerde “dünya yurdunun iyi sonucu” müjdelenen kişilerin dünyadaki davranışlarından üçünü yazınız. (6 puan)
3.2. Ece’nin etkinlik boyunca yaptığı bir iyiliğin ahirette karşılığını buluncaya kadar ahiret hayatının hangi aşamalarında nasıl ele alınacağını amel defteri, mahşer ve mizan kavramlarını kullanarak sırasıyla açıklayınız. (8 puan)
3.3. Ayetlerden ve hadisten hareketle dünya hayatı ile ahiret hayatı arasındaki ilişki hakkında bir sonuç çıkarınız. (6 puan)
Okul kütüphanesinden ödünç aldığı kitabı evde okurken üzerine meyve suyu döken Kerem, birkaç sayfanın lekelendiğini gördü. Kimsenin fark etmeyeceğini düşünerek kitabı geri getirdiğinde sessizce rafa bırakmaya karar verdi. Kütüphanenin kapısına geldiğinde din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde okudukları aşağıdaki ayetleri hatırladı. Bunun üzerine kütüphaneden sorumlu öğretmene durumu anlattı ve kitabın yenisini almayı teklif etti. (Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
- I. “Üstelik, biri insanın sağ tarafında, biri sol tarafında oturmuş iki alıcı melek de (onun yaptıklarını) alıp kaydetmektedir. İnsan hiçbir söz söylemez ki onun yanında (yaptıklarını) gözetleyen (ve kaydeden) hazır bir melek bulunmasın.” (Kaf suresi 17-18. ayetler)
- II. “Kim bir iyilik yaparsa ona on katı vardır. Kim de bir kötülük yaparsa o da sadece o kötülüğün misliyle cezalandırılır ve onlara zulmedilmez.” (Enam suresi 160. ayet)
4.1. Kerem’in kararını değiştirmesinde melek inancının nasıl bir etkisi olduğunu I. ayetten hareketle açıklayınız. (5 puan)
4.2. II. ayetten hareketle ahiret inancının Kerem’e nasıl bir bilinç kazandırdığını açıklayınız. (5 puan)
4.3. Kerem’in davranışında öne çıkan iki ahlaki değeri yazınız. Melek ve ahiret inancının bu değerlerin kazanılmasına nasıl katkı sağladığını açıklayınız. (6 puan)
4.4. Melek ve ahiret inancının sizin davranışlarınıza yön verebileceği, Kerem’in yaşadığından farklı bir durumu örnek vererek açıklayınız. (4 puan)
Elif’in de içinde bulunduğu dört kişilik grup, “Şehrimizin Tarihî Yapıları” konulu bir sunum hazırladı. Grup üyelerinden Mert hiçbir göreve katılmadığı hâlde sunumu sınıfa kendisi hazırlamış gibi anlattı ve çok beğenildi. Haftalarca emek veren Elif, akşam babaannesine “Benim emeğim boşa gitti, hiç adil değil!” diye dert yandı. Babaannesi ona önce öğretmeniyle sakin bir şekilde konuşmasını önerdi, ardından aşağıdaki ayetleri hatırlattı. (Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
- “Bugün herkese kazandığının karşılığı verilir. Bugün asla zulüm yoktur. Şüphesiz Allah, hesabı çabuk görendir.” (Mümin suresi 17. ayet)
- “Şüphesiz Allah (hiç kimseye) zerre kadar zulüm etmez. (Yapılan) çok küçük bir iyilik de olsa onun sevabını kat kat arttırır ve kendi katından büyük bir mükâfat verir.” (Nisa suresi 40. ayet)
5.1. Ayetlerden hareketle ahiret hayatında adaletin nasıl gerçekleşeceğini açıklayınız. (4 puan)
5.2. Ahiret inancının Elif’in bu durumu değerlendirmesine ve davranışlarına nasıl bir katkı sağlayacağını açıklayınız. (6 puan)
5.3. Mert’in davranışını ahiret inancı açısından değerlendiriniz. Ahirete inanan biri Mert’in yerinde olsaydı nasıl davranırdı? Yazınız. (5 puan)
Zeynep, Nâs suresini öğrenmek isteyen kardeşi için surenin okunuşunu kartlara yazdı. Kartlar masadan düşünce karıştı. (Bu metin soru için hazırlanmıştır.)
6.1. Kartları Nâs suresinin okunuşundaki sıraya göre harfleriyle yazınız. (6 puan)
6.2. Aşağıda Nâs suresinin anlamı verilmiştir. Anlamda boş bırakılan yerleri tamamlayınız. (5 puan)
Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla
De ki: “Cinlerden ve ……………; insanların kalplerine …………… veren sinsi vesvesecinin kötülüğünden, insanların ……………, insanların ……………’ine, insanların ……………’ına sığınırım.”
6.3. Nâs suresinin anlamını, anlamını değiştirmeden kendi cümlelerinizle özetleyiniz. (4 puan)
| SORU NO | ÖĞRENME ÇIKTISI | BECERİLER |
|---|---|---|
| 1 | DKAB.7.1.1. Melekleri sınıflandırabilme | KB2.5. Sınıflandırma |
| 2 | DKAB.7.1.2. Ahiret hayatının aşamalarını çözümleyebilme | KB2.4. Çözümleme |
| 3 | DKAB.7.1.2. Ahiret hayatının aşamalarını çözümleyebilme | KB2.4. Çözümleme |
| 4 | DKAB.7.1.3. Melek ve ahiret inancının insana kazandırdıkları konusunda analitik düşünebilme | E3.6. Analitiklik, KB2.10. Çıkarım Yapma |
| 5 | DKAB.7.1.3. Melek ve ahiret inancının insana kazandırdıkları konusunda analitik düşünebilme | E3.6. Analitiklik, KB2.10. Çıkarım Yapma |
| 6 | DKAB.7.1.4. Nâs suresini ve bu surenin anlamını okuyarak yorumlayabilme | KB2.14. Yorumlama |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | TOPLAM |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 15 | 15 | 20 | 20 | 15 | 15 | 100 |
Doğru cevap (1.1): Her doğru melek adı iki puandır (2+2+2+2).
- I. kart: Mikâil (as) (2 puan).
- II. kart: Cebrail (as) (2 puan).
- III. kart: İsrafil (as) (2 puan).
- IV. kart: Azrail (as) (2 puan).
Cebrail (as) için “Cibril, Ruhulkudüs, Ruhulemin”; Azrail (as) için “Melekülmevt (ölüm meleği)” yazılması da doğru kabul edilir.
Örnek doğru cevap (1.1): I. Mikâil (as), II. Cebrail (as), III. İsrafil (as), IV. Azrail (as).
Yanlış cevap (1.1): Meleklerin görevlerinin birbirine karıştırılması (ör. sûra üfleyen meleğin Cebrail ya da Azrail olarak yazılması) ya da melek olmayan varlıkların (cin, şeytan) yazılması yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (1.2): Üç ölçüt sırasıyla bir, üç ve üç puandır (1+3+3).
- Ortak ad: Kartlardaki meleklerin “dört büyük melek” olarak anıldığı yazılmışsa (1 puan).
- Kiramen Kâtibin: Grubun adı yazılmışsa (1 puan); bu meleklerin insanın sağında ve solunda bulunarak kişinin sevap ve günahlarını (bütün davranışlarını) amel defterine yazdığı belirtilmişse (2 puan).
- Münker ve Nekir: Grubun adı yazılmışsa (1 puan); bu meleklerin insanları (kabirde) sorguya çektiği belirtilmişse (2 puan).
Örnek doğru cevap (1.2): Bu dört meleğe “dört büyük melek” denir. Kiramen Kâtibin (değerli yazıcılar), insanın sağında ve solunda bulunur; kişinin sevap ve günahlarını amel defterine yazar. Münker ve Nekir ise insanları sorguya çekmekle görevlidir.
Yanlış cevap (1.2): Dört büyük melekten birinin bu grubun dışındaymış gibi yazılması, Kiramen Kâtibin ile Münker ve Nekir’in görevlerinin birbirine karıştırılması ya da ayet ve hadislerde yer almayan melek adlarının ve görevlerinin uydurulması yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (2.1): Her doğru aşama iki puandır (2+2).
- 3 numaralı kutu: Baas (ölümden sonra yeniden diriliş) (2 puan).
- 5 numaralı kutu: Mizan (2 puan).
“Baas” yerine “ölümden sonra diriliş” ya da “basubadelmevt” yazılması da doğru kabul edilir.
Örnek doğru cevap (2.1): 3: Baas, 5: Mizan.
Yanlış cevap (2.1): Kutuların yerlerinin karıştırılması ya da şemada zaten bulunan aşamaların (kıyamet, mahşer vb.) tekrar yazılması yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (2.2): Üç ölçüt sırasıyla iki, iki ve bir puandır (2+2+1).
- Birinci üflemeyle kıyametin kopacağı, kâinattaki düzenin sona ereceği belirtilmişse (2 puan).
- İkinci üflemeyle insanların yeniden diriltileceği, yani baas aşamasının başlayacağı belirtilmişse (2 puan).
- İkinci üflemeyle diriltilen insanların ardından mahşerde toplanacağı, aşamaların birbirini izlediği açıklanmışsa (1 puan).
Örnek doğru cevap (2.2): İsrafil (as) sûra ilk kez üflediğinde kıyamet kopar ve kâinattaki her şey sona erer. İkinci kez üflediğinde insanlar yeniden diriltilir; bu, baas aşamasıdır. Diriltilen insanlar daha sonra hesap vermek üzere mahşerde toplanır.
Yanlış cevap (2.2): Sûra üfleme görevinin Cebrail’e (as) ya da Azrail’e (as) verilmesi, üflemelerin ölüm ya da mizan aşamasıyla ilişkilendirilmesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (2.3): Her doğru eşleme iki puandır (2+2+2).
- I. ayet: Ölüm (2 puan).
- II. ayet: Mahşer (insanların hesaba çekildiği ve kimsenin yaptıklarını inkâr edemeyeceği aşama) (2 puan).
- III. ayet: Mizan (amellerin adalet terazisinde tartılması) (2 puan).
Örnek doğru cevap (2.3): I. ayet ölüm, II. ayet mahşer, III. ayet mizan aşamasıyla ilgilidir.
Yanlış cevap (2.3): II. ayetin kıyamet ya da baas aşamasıyla, III. ayetin cennet aşamasıyla ilişkilendirilmesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (3.1): Her doğru davranış iki puandır (2+2+2). Aşağıdakilerden herhangi üçü kabul edilir:
- Rablerinin rızasına ermek için sabretmek.
- Namazı dosdoğru kılmak.
- Kendilerine verilen rızıklardan gizli ve açık olarak Allah için harcamak.
- Kötülüğü iyilikle ortadan kaldırmak.
Örnek doğru cevap (3.1): Allah’ın (cc) rızası için sabretmek, namazı dosdoğru kılmak ve kötülüğü iyilikle ortadan kaldırmak.
Yanlış cevap (3.1): Ayette geçmeyen davranışların yazılması ya da ayetteki ifadelerin anlamı değiştirilerek yazılması (ör. “kötülüğe kötülükle karşılık vermek”) yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (3.2): Dört ölçütün her biri iki puandır (2+2+2+2).
- Amel defteri: Ece’nin yaptığı iyiliğin Kiramen Kâtibin tarafından amel defterine yazıldığı belirtilmişse (2 puan).
- Mahşer: Kıyametin ve yeniden dirilişin ardından insanların mahşerde toplanacağı, amel defterlerinin kendilerine verileceği ve hesaba çekilecekleri belirtilmişse (2 puan).
- Mizan: Amel defteri verildikten sonra sevap ve günahların mizan adı verilen manevi adalet terazisinde tartılacağı belirtilmişse (2 puan).
- Sonuç: Sevapları ağır gelenlerin mükâfatlandırılacağı (cennet), Allah’ın (cc) iyiliği kat kat ödüllendirdiği belirtilmişse (2 puan).
Aşamalar doğru açıklandığı hâlde sırası karıştırılmışsa en fazla dört puan verilir.
Örnek doğru cevap (3.2): Ece’nin yaptığı iyilik, insanın sağında ve solunda bulunan Kiramen Kâtibin tarafından amel defterine yazılır. Kıyametten ve yeniden dirilişten sonra insanlar mahşerde toplanır; herkese dünyada yaptıklarının kaydedildiği amel defteri verilir. Ardından sevaplar ve günahlar mizanda tartılır. Sevapları ağır gelenler mükâfatlandırılır ve cennete girer. Allah (cc) iyiliğin karşılığını kat kat verir.
Yanlış cevap (3.2): Amel defterinin yalnızca kötülüklerin yazıldığı bir defter olarak açıklanması, mizanın mahşerden önce gerçekleştiğinin yazılması ya da iyiliklerin karşılığının yalnızca dünyada görüleceğinin ileri sürülmesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (3.3): İki ölçütün her biri üç puandır (3+3).
- Ahiret hayatının insanların dünyada yaptıklarına göre şekilleneceği; ayette cennetin “dünya yurdunun iyi sonucu” olarak anılmasının bu bağı gösterdiği belirtilmişse (3 puan).
- Hadisten hareketle akıllı kişinin kendini hesaba çekerek ölümden sonrası için çalıştığı; bu nedenle insanın dünyadaki davranışlarının sorumluluğunu taşıması ve ahirete hazırlanması gerektiği sonucuna ulaşılmışsa (3 puan).
Örnek doğru cevap (3.3): Dünya hayatı ile ahiret hayatı arasında sıkı bir bağ vardır. Ahiret hayatı, insanların dünyada yaptıklarına göre şekillenir; ayette cennetin “dünya yurdunun iyi sonucu” olarak anılması bunu gösterir. Hadise göre akıllı kişi, kendini hesaba çeker ve ölümden sonrası için çalışır. O hâlde insan dünyadaki her davranışının sorumluluğunu taşımalı ve ahirete hazırlanmalıdır.
Yanlış cevap (3.3): Dünya hayatının ahiret hayatıyla hiçbir ilgisinin olmadığının, dünyada yapılanların ahirette karşılığının bulunmadığının ya da yalnızca ibadetlerin ahirette karşılık bulacağının ileri sürülmesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (4.1): İki ölçüt sırasıyla iki ve üç puandır (2+3).
- Ayette insanın sağında ve solunda bulunan meleklerin (Kiramen Kâtibin) her sözünü ve davranışını kaydettiğinin bildirildiği belirtilmişse (2 puan).
- Kimse görmese bile yaptıklarının kaydedildiğini bilmenin Kerem’i gizlemekten ve haksızlıktan uzak tutup doğru davranmaya yönelttiği açıklanmışsa (3 puan).
Örnek doğru cevap (4.1): Ayete göre insanın sağında ve solunda bulunan melekler onun her sözünü ve davranışını kaydeder. Kerem, kütüphanede kimse görmese bile yaptığının kaydedildiğini hatırladı. Bu bilinç, onu durumu gizlemekten vazgeçirip doğruyu söylemeye yöneltti.
Yanlış cevap (4.1): Kerem’in yalnızca ceza alma ya da yakalanma korkusuyla davrandığının söylenmesi, ayetle ilişki kurulmadan yalnızca olayın tekrar anlatılması ya da meleklerin yalnızca kötülükleri kaydettiğinin ileri sürülmesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (4.2): İki ölçüt sırasıyla üç ve iki puandır (3+2).
- Ahirete inanan insanın yaptığı her şeyin karşılığını göreceğini bildiği, bunun ona sorumluluk ve hesap verme bilinci kazandırdığı açıklanmışsa (3 puan).
- Ayette iyiliğe on kat karşılık verileceği, kötülüğe ise yalnızca misliyle karşılık verileceği belirtilerek Kerem’in doğruyu söyleyip zararı karşılamayı teklif etmesinin iyiliğe yönelmek olduğu açıklanmışsa (2 puan).
Örnek doğru cevap (4.2): Ahirete inanan insan, yaptığı her şeyin karşılığını göreceğini bilir. Bu inanç, Kerem’e davranışlarının sorumluluğunu taşıma ve hesap verme bilinci kazandırmıştır. Ayete göre Allah (cc) iyiliğe on kat karşılık verir, kötülüğü ise yalnızca misliyle cezalandırır. Kerem de durumu gizlemek yerine doğruyu söyleyip zararı karşılamayı teklif ederek iyiliği seçmiştir.
Yanlış cevap (4.2): Ahiret inancının insana hiçbir sorumluluk yüklemediğinin, dünyada yapılanların ahirette karşılık bulmayacağının ya da iyilik ile kötülüğün karşılığının eşit olduğunun ileri sürülmesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (4.3): Üç ölçüt sırasıyla bir, bir ve dört puandır (1+1+4).
- Birinci değer (ör. doğruluk, dürüstlük) yazılmışsa (1 puan).
- İkinci değer (ör. sorumluluk, emanete özen, başkalarının hakkına saygı, adalet) yazılmışsa (1 puan).
- Katkı: Davranışlarının melekler tarafından kaydedildiğini bilen insanın yalandan ve haksızlıktan uzak durduğu; yaptıklarının hesabını vereceğini bilen insanın sorumluluklarının bilincinde olduğu ve bu değerleri hayatına yansıtmaya çalıştığı açıklanmışsa (4 puan). Yalnızca melek inancının ya da yalnızca ahiret inancının katkısı açıklanmışsa iki puan verilir.
Örnek doğru cevap (4.3): Kerem’in davranışında doğruluk ve sorumluluk değerleri öne çıkar. Davranışlarının melekler tarafından kaydedildiğini bilen insan yalandan ve haksızlıktan uzak durur, doğru sözlü olur. Ahirette yaptıklarının hesabını vereceğini bilen insan da sorumluluklarının bilincinde olur, başkasına ait bir eşyaya verdiği zararı karşılamaya çalışır.
Yanlış cevap (4.3): Kerem’in davranışıyla ilgisi olmayan değerlerin yazılması (ör. cesaretle hız yapmak, yarışmayı kazanmak) ya da değerlerin melek ve ahiret inancıyla hiç ilişkilendirilmemesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (4.4): İki ölçütün her biri iki puandır (2+2).
- Kerem’in yaşadığından farklı, gerçekçi bir durum örneği verilmişse (2 puan).
- Bu durumda melek ya da ahiret inancının davranışa nasıl yön verdiği açıklanmışsa (2 puan).
Örnek durumlar: Kimse görmese de sınavda kopya çekmemek; fazla verilen para üstünü geri vermek; arkadaşı hakkında asılsız söz yaymamak; kimse izlemese de ödevini kendisi yapmak; çevreyi kirletmemek.
Örnek doğru cevap (4.4): Markette kasiyer para üstünü fazla verse, kimse fark etmese bile parayı geri veririm. Çünkü yaptıklarımın melekler tarafından kaydedildiğini ve ahirette her davranışımın hesabını vereceğimi bilirim.
Yanlış cevap (4.4): Kerem’in yaşadığı olayın aynen tekrar edilmesi, inançla ilişkisi kurulmayan bir durum yazılması ya da ahlaka aykırı bir davranışın örnek verilmesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (5.1): İki ölçütün her biri iki puandır (2+2).
- Ahirette herkese dünyada kazandığının (yaptıklarının) karşılığının eksiksiz verileceği belirtilmişse (2 puan).
- Allah’ın (cc) kimseye zerre kadar zulmetmeyeceği, çok küçük bir iyiliğin bile karşılığını kat kat vereceği belirtilmişse (2 puan).
Örnek doğru cevap (5.1): Ahirette herkes dünyada yaptıklarının karşılığını eksiksiz görecektir. Allah (cc) kimseye zerre kadar haksızlık etmez. En küçük iyiliğin bile sevabını kat kat artırır.
Yanlış cevap (5.1): Ahirette bazı insanlara haksızlık yapılabileceğinin, küçük iyiliklerin karşılıksız kalacağının ya da adaletin yalnızca dünyada gerçekleşeceğinin ileri sürülmesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (5.2): Üç ölçütün her biri iki puandır (2+2+2).
- Ahiret inancının Elif’e emeğinin Allah (cc) katında boşa gitmeyeceği düşüncesiyle umut ve huzur verdiği açıklanmışsa (2 puan).
- Bu inancın Elif’in öfkeyle karşılık vermek, kin tutmak ya da intikam almaya çalışmak yerine sabırlı ve adil davranmasını sağladığı açıklanmışsa (2 puan).
- Ahiret inancının haksızlık karşısında susmayı gerektirmediği; Elif’in hakkını öğretmeniyle konuşmak gibi uygun ve adil yollarla araması gerektiği belirtilmişse (2 puan).
Örnek doğru cevap (5.2): Ahirete inanan Elif, emeğinin Allah (cc) katında boşa gitmeyeceğini bilir; bu düşünce onu umutsuzluktan kurtarır ve ona huzur verir. Mert’e öfkelenip kin tutmak yerine sabırlı ve adil davranır. Bununla birlikte haksızlığa sessiz kalmaz; babaannesinin önerdiği gibi öğretmeniyle sakin bir şekilde konuşarak hakkını uygun yollarla arar.
Yanlış cevap (5.2): Ahiret inancı nedeniyle Elif’in hiçbir şey yapmadan haksızlığı kabullenmesi gerektiğinin, Mert’ten intikam almasının doğru olacağının ya da çalışmaktan vazgeçmesi gerektiğinin ileri sürülmesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (5.3): İki ölçüt sırasıyla iki ve üç puandır (2+3).
- Değerlendirme: Mert’in başkalarının emeğini sahiplendiği, doğru olmayan bir davranışla haksızlık yaptığı; ahirete inanan insanın her davranışının hesabını vereceğini bildiği için böyle davranmaması gerektiği açıklanmışsa (2 puan).
- Doğru davranış: Ahirete inanan birinin grup çalışmasında görev alacağı, sunumda emeği geçenleri belirteceği, hatası olduğunda gerçeği söyleyip arkadaşlarından özür dileyeceği gibi uygun davranışlardan en az ikisi yazılmışsa (3 puan). Tek uygun davranış yazılmışsa iki puan verilir.
Örnek doğru cevap (5.3): Mert, arkadaşlarının emeğini kendi emeğiymiş gibi göstererek haksızlık yapmıştır. Ahirete inanan biri yaptıklarının hesabını vereceğini bildiği için başkasının emeğini sahiplenmez. Mert’in yerinde olsaydı grup çalışmasında görev alır, sunumda emeği geçen arkadaşlarını belirtir ve hatasını fark ettiğinde öğretmenine gerçeği söyleyip arkadaşlarından özür dilerdi.
Yanlış cevap (5.3): Mert’in davranışının akıllıca ya da kabul edilebilir olduğunun söylenmesi, değerlendirme yapılmadan yalnızca olayın tekrar anlatılması ya da ahiret inancıyla ilişki kurulmaması yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (6.1): Doğru sıra C, A, D, E, Ç, B’dir. Doğru yere yazılan her kart bir puandır (1+1+1+1+1+1).
- 1. sıra: C (Ḳul eûẕü birabbinnâs).
- 2. sıra: A (Melikinnâs).
- 3. sıra: D (İlâhinnâs).
- 4. sıra: E (Min şerril vesvâsil ḫannâs).
- 5. sıra: Ç (Elleẕî yüvesvisü fî sudûrinnâs).
- 6. sıra: B (Minel cinneti vennâs).
Örnek doğru cevap (6.1): C – A – D – E – Ç – B
Yanlış cevap (6.1): Yanlış sıraya yazılan kartlar puan alamaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (6.2): Doğru doldurulan her boşluk bir puandır (1+1+1+1+1). Boşluklara sırasıyla “insanlardan”, “vesvese”, “Rabbine”, “Melik” ve “İlah” yazılmalıdır.
Örnek doğru cevap (6.2): De ki: “Cinlerden ve insanlardan; insanların kalplerine vesvese veren sinsi vesvesecinin kötülüğünden, insanların Rabbine, insanların Melik’ine, insanların İlah’ına sığınırım.”
Yanlış cevap (6.2): Surenin anlamında yer almayan kelimelerin yazılması (ör. “meleklerden”, “sabahın Rabbine”) ya da kelimelerin yerlerinin karıştırılması yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.
Doğru cevap (6.3): Dört ölçütün her biri bir puandır (1+1+1+1).
- Allah’a (cc) sığınıldığı belirtilmişse (1 puan).
- Sığınılan Allah’ın (cc) insanların Rabbi, Melik’i (hükümdarı) ve İlah’ı olduğu belirtilmişse (1 puan).
- İnsanların kalplerine vesvese veren sinsi vesvesecinin kötülüğünden sığınıldığı belirtilmişse (1 puan).
- Vesvesenin cinlerden ve insanlardan gelebileceği belirtilmişse (1 puan).
Örnek doğru cevap (6.3): Bu surede insanların Rabbi, Melik’i ve İlah’ı olan Allah’a (cc) sığınılır. İnsanların kalplerine sinsice vesvese veren, cinlerden ve insanlardan olan kötülerin şerrinden O’na sığınmamız öğütlenir.
Yanlış cevap (6.3): Surenin anlamını değiştiren ifadeler (ör. “Surede insanlara sığınılması öğütlenir.”), başka bir surenin anlamının yazılması ya da yalnızca surenin adının tekrar edilmesi yanlış kabul edilir. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.