Doğru cevap:

• 1.1 (5 puan): Bu tür soruların cevaplarının kişiden kişiye değişebileceğini, insanın yalnızca aklını kullanarak her şeyi anlayamayabileceğini belirtme (3 puan). Allah’ın (cc) insanların bu konularda doğru bilgiye ulaşmaları için vahiy gönderdiğini yazma (2 puan).
• 1.2 (5 puan): Pusula yolcuya doğru yönü gösterdiği gibi vahyin de insanlara doğru yolu gösterdiğini belirtme (2 puan). Vahyin gönderiliş amacının insanları doğru yola yönlendirerek dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamak olduğunu, vahiy sayesinde insanların hayatın anlamını daha iyi kavradığını açıklama (3 puan).

Örnek doğru cevap:

1.1. Yol ayrımında herkesin farklı bir yolu göstermesi gibi “Ben kimim?”, “Hayatın anlamı nedir?”, “Ölümden sonra hayat var mı?” gibi soruların cevapları da kişiden kişiye değişebilir. İnsan yalnızca aklıyla bu soruların kesin cevabını bulamayabilir. Bu nedenle Allah (cc), insanların bu konularda doğru bilgiye ulaşmaları için vahiy göndermiştir.

1.2. Pusula, kaybolmamamız için bize doğru yönü gösterir. Vahiy de insanlara hayatta doğru yolu gösterir. Allah’ın (cc) vahiy göndermesinin amacı, insanları doğru yola yönlendirerek onların dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamaktır. Vahiy sayesinde insanlar nereden geldiklerini, niçin yaşadıklarını öğrenir ve hayatın anlamını daha iyi kavrar.

Yanlış cevap: “Bu soruların cevabını kimse bilemez.”, “Akıl hiçbir işe yaramaz.” gibi cevaplar; vahyi yalnızca “yön bulmaya yarayan bir araç” diye açıklamak ya da benzetme ile vahyin amacı arasında ilişki kurmamak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 2.1 (6 puan): Zeynep’in hareketi yalnızca dinleyerek değil, antrenörü izleyerek öğrendiği gibi insanların da vahyi, aralarından seçilen ve onu yaşayarak gösteren peygamberler sayesinde daha kolay anladığını belirtme (3 puan). Peygamberlerin yaşadığı toplumu yakından tanıdığını, insanlarla sağlıklı iletişim kurduğunu ve vahyin insanlar tarafından daha iyi anlaşılması ve uygulanması için onların insanlar arasından seçildiğini açıklama (3 puan).
• 2.2 (6 puan): Hadise göre Hz. Peygamber’in namazı kılarak gösterdiğini ve Müslümanların namazı onu örnek alarak öğrendiğini belirtme (3 puan). Namaz, oruç, hac, kurban, zekât gibi ibadetlerden birini örnek vererek peygamberlerin uygulamasının ibadetin nasıl yapılacağını öğrenmeyi kolaylaştırdığını açıklama (3 puan).

Örnek doğru cevap:

2.1. Zeynep kulaç hareketini yalnızca dinleyerek yapamamış, antrenörünü izleyince kolayca öğrenmiştir. Allah (cc) da peygamberleri insanlar arasından seçmiştir. Peygamberler yaşadıkları toplumu iyi tanıdıkları için insanlarla kolayca iletişim kurmuş, vahyi onların anlayacağı şekilde anlatmıştır. Ayrıca vahyin emirlerini kendi hayatlarında uygulayarak göstermişlerdir. Böylece insanlar vahyi daha iyi anlamış ve hayatlarında uygulayabilmiştir.

2.2. Hz. Peygamber “Ben namazı nasıl kılıyorsam siz de öyle kılın.” buyurarak namazı insanlara uygulayarak öğretmiştir. Müslümanlar namazın nasıl kılınacağını onu izleyerek öğrenmiştir. Aynı şekilde Hz. Peygamber orucu ve haccı da yaparak göstermiştir. Bu sayede Müslümanlar ibadetleri doğru ve kolay bir şekilde öğrenmiş ve yerine getirmiştir.

Yanlış cevap: Peygamberlerin insanlar arasından seçilmesini “güçlü oldukları için” ya da “zengin oldukları için” diye açıklamak; Zeynep’in yaşadıklarıyla vahiy arasında ilişki kurmamak; hadisi yalnızca tekrar edip ibadetlerin öğrenilmesine sağladığı kolaylığı açıklamamak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 3.1 (9 puan): Her ayet için vahyin gönderiliş amacıyla ilişkili doğru bir mesaj 3 puandır (3 + 3 + 3). Mesaj ayeti aynen tekrar ederek yazılmışsa o ayet için 1 puan verilir.
  • I: Allah (cc) vahiy yoluyla insanlara kendini tanıtır, onları yaratanın kendisi olduğunu bildirir ve insanlara Rablerine ibadet etme görevlerini (görev ve sorumluluklarını) hatırlatır.
  • II: Allah (cc), vahyi insanlara iletmeleri için peygamberler göndermiştir. Peygamberler vahiy aracılığıyla iyilik yapanları müjdeler, kötülüklere karşı insanları uyarır.
  • III: Vahiy (Kur’an-ı Kerim) insanları en doğru yola iletir ve iyi davranışlarda bulunanları büyük bir mükâfatla müjdeler.
• 3.2 (5 puan): Allah’ın (cc) vahiy ve peygamberler aracılığıyla insanlara görev ve sorumluluklarını bildirdiğini belirtme (3 puan). Bu nedenle insanların “Bizim bunlardan haberimiz yoktu.” gibi bir bahane öne süremeyeceğini açıklama (2 puan).
• 3.3 (6 puan): Allah’ın (cc) vahiy göndermesinin temel amacının insanların dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamak olduğunu belirtme (3 puan). Vahyin insanları doğru yola yönlendirerek, iyiliği ve kötülüğü bildirerek, uyarıp müjdeleyerek bu mutluluğa ulaşmalarına yol gösterdiğini açıklama (3 puan).

Örnek doğru cevap:

3.1. I. ayetin mesajı: Allah (cc), vahiyle kendisini insanlara tanıtır ve onlara Rablerine ibadet etme görevlerini hatırlatır. II. ayetin mesajı: Allah (cc), vahyi insanlara ulaştırmaları için peygamberler göndermiştir; peygamberler iyilik yapanları müjdeler, kötülük yapanları uyarır. III. ayetin mesajı: Vahiy, insanları en doğru yola iletir ve iyi davranışlarda bulunanlara büyük bir mükâfat olduğunu müjdeler.

3.2. Allah (cc), vahiy ve peygamberler aracılığıyla insanlara neye inanmaları, nasıl yaşamaları ve nelerden sakınmaları gerektiğini bildirmiştir. Bu bilgiler insanlara ulaştırıldığı için hiç kimse “Bizim bunlardan haberimiz yoktu.” diyerek bahane öne süremez.

3.3. Allah’ın (cc) vahiy göndermesinin temel amacı, insanları doğru yola yönlendirerek onların dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamaktır. Vahiy, insanlara neyin iyi neyin kötü olduğunu öğretir. İyilik yapanları müjdeler, kötülüklere karşı uyarır. Vahyin rehberliğine uyan insan, dünyada huzurlu bir hayat sürer ve ahirette de mutluluğa ulaşır.

Yanlış cevap: Kutulara ayetlerle ilgisi olmayan ifadeler yazmak (ör. “Peygamberler mucize gösterir.”); “bahane” ifadesini “İnsanlar istedikleri gibi yaşayabilir.” diye açıklamak; vahiy ile dünya ve ahiret mutluluğu arasında ilişki kurmadan yalnızca “Vahiy önemlidir.” demek puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 4.1 (8 puan): Her kart için kitap adı 1 puan, peygamber 1 puandır (4 × 2 puan). 1. kart: İncil, Hz. İsa. 2. kart: Tevrat, Hz. Musa. 3. kart: Kur’an-ı Kerim, Hz. Muhammed (sav). 4. kart: Zebur, Hz. Davud.
• 4.2 (4 puan): Tevrat, Zebur, İncil, Kur’an-ı Kerim. Doğru sırada yazılan her kitap 1 puandır.
• 4.3 (4 puan): Kur’an-ı Kerim’in vahiy kâtipleri tarafından yazıya geçirildiğini belirtme (2 puan). Ayette Allah’ın (cc) Kur’an’ı koruyacağını bildirdiğini, bu nedenle Kur’an-ı Kerim’in değişmeden günümüze geldiğini ve kıyamete kadar da değişmeyeceğini açıklama (2 puan).
• 4.4 (4 puan): Tevhit inancı, ibadetler, helal ve haramlar, toplumsal konular, kıssalar konularından doğru yazılan her biri 2 puandır (en fazla iki konu puanlanır).

Örnek doğru cevap:

4.1. 1. kart: İncil, Hz. İsa’ya gönderilmiştir. 2. kart: Tevrat, Hz. Musa’ya gönderilmiştir. 3. kart: Kur’an-ı Kerim, Hz. Muhammed’e (sav) gönderilmiştir. 4. kart: Zebur, Hz. Davud’a gönderilmiştir.

4.2. Tevrat, Zebur, İncil, Kur’an-ı Kerim.

4.3. Kur’an-ı Kerim, Hz. Muhammed’e (sav) indirildikçe vahiy kâtipleri tarafından yazıya geçirilmiştir. Ayrıca Allah (cc) bu ayette Kur’an’ı kendisinin indirdiğini ve onu koruyacağını bildirmiştir. Bu nedenle Kur’an-ı Kerim değişmeden günümüze kadar gelmiştir ve kıyamete kadar da değişmeyecektir.

4.4. Tevhit inancı ve ibadetler.

Yanlış cevap: 1. kart için Tevrat, 4. kart için İncil yazmak gibi kitapları ya da peygamberleri karıştırmak; sıralamayı Kur’an-ı Kerim’den başlatmak; Kur’an’ın korunmasını “çok satıldığı için” ya da “en son geldiği için” gibi gerekçelerle açıklamak; ortak konu olarak “bilim”, “spor” gibi kitapta yer almayan konular yazmak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 5.1 (4 puan): Ayet meallerine dayanan her doğru ortak özellik 2 puandır (2 + 2). Kabul edilen özellikler: Allah (cc) tarafından indirilmiştir (“biz indirdik”, “verdik” ifadeleri). Peygamberlere gönderilmiştir (Tevrat Hz. Musa’ya, İncil Hz. İsa’ya, Kur’an-ı Kerim Hz. Muhammed’e (sav)). İnsanlara doğru yolu gösterir, hidayet ve nur kaynağıdır. (İnsanların anlaması için gönderildiği özelliği 5.2’de puanlandığı için burada puanlanmaz.)
• 5.2 (5 puan): Ayete göre Kur’an-ı Kerim’in, insanlar onu anlasınlar, akıl erdirsinler diye Arapça indirildiğini belirtme (2 puan). İlahi kitapların insanların anlayıp hayatlarında uygulamaları, doğru yolu bulmaları ve dünya ve ahirette mutlu olmaları için gönderildiği çıkarımı (3 puan).
• 5.3 (5 puan): Hz. Âdem’e 10, Hz. Şit’e 50, Hz. İdris’e 30, Hz. İbrahim’e 10 sayfa suhuf gönderildiğini yazma (dört değerin tamamı doğruysa 2 puan, iki ya da üç değer doğruysa 1 puan). Suhufun, Allah’ın (cc) ilahi kitaplar dışında bazı peygamberlere gönderdiği sayfalar olduğunu; Tevrat, Zebur, İncil ve Kur’an-ı Kerim’in ise dört büyük ilahi kitap olduğunu açıklama (3 puan).
• 5.4 (6 puan): Müslümanların Kur’an-ı Kerim’den önce gönderilen ilahi kitapların da Allah (cc) tarafından gönderildiğine inandığını belirtme (2 puan). İlahi kitaplara inanmanın imanın şartlarından olduğunu yazma (2 puan). Bu nedenle Müslümanların bütün ilahi kitaplara saygı gösterdiğini açıklama (2 puan).

Örnek doğru cevap:

5.1. Ayet meallerine göre ilahi kitapların hepsi Allah (cc) tarafından indirilmiş ve peygamberlere gönderilmiştir. Ayrıca bu kitaplar, Tevrat için söylendiği gibi insanlara doğru yolu gösteren bir hidayet ve nur kaynağıdır.

5.2. Ayete göre Kur’an-ı Kerim, insanlar onu anlasınlar ve akıl erdirsinler diye Arapça indirilmiştir. Buradan ilahi kitapların, insanların Allah’ın (cc) mesajlarını anlayıp hayatlarında uygulamaları ve böylece dünya ve ahirette mutlu olmaları için gönderildiği sonucuna ulaşılır.

5.3. Hz. Âdem’e 10, Hz. Şit’e 50, Hz. İdris’e 30 ve Hz. İbrahim’e 10 sayfa suhuf gönderilmiştir. Suhuf, Allah’ın (cc) dört büyük ilahi kitap dışında bazı peygamberlere gönderdiği sayfalardır. Tevrat, Zebur, İncil ve Kur’an-ı Kerim ise dört büyük ilahi kitaptır.

5.4. Müslümanlar yalnızca Kur’an-ı Kerim’e değil, ondan önce gönderilen Tevrat, Zebur ve İncil’e de inanır. Bu kitapların Allah (cc) tarafından peygamberlere gönderildiğini kabul eder. Çünkü ilahi kitaplara inanmak imanın şartlarındandır. Bu nedenle Müslümanlar bütün ilahi kitaplara saygı gösterir.

Yanlış cevap: Ortak özellik olarak “Hepsi Arapçadır.” ya da “Hepsi değişmeden günümüze ulaşmıştır.” gibi yanlış bilgiler yazmak; ayet mealleriyle ilgisi olmayan özellikler yazmak; grafikteki simge sayılarını sayfa sayısı sanmak (ör. Hz. Şit’e 5 sayfa); suhufu “dört büyük kitaptan biri” diye açıklamak; Müslümanların yalnızca Kur’an-ı Kerim’e inandığını ya da önceki ilahi kitapları kabul etmediğini söylemek puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 6.1 (6 puan): Ramazan ayının Kur’an ayı olduğunu gösteren “Kur’an’ın kendisinde indirildiği ramazan ayıdır” ifadesini belirleyip Kur’an-ı Kerim’in bu ayda indirildiğini açıklama (3 puan). Oruç ayı olduğunu gösteren “kim bu aya ulaşırsa onu oruçla geçirsin” ifadesini belirleyip bu ayda oruç tutmanın emredildiğini (farz olduğunu) açıklama (3 puan).
• 6.2 (6 puan): Hz. Peygamber ile Cebrail’in (as) ramazan ayında inen ayetleri karşılıklı okuduğunu belirtme (2 puan). Müslümanların bu uygulamayı örnek alarak ramazan ayında bir araya gelip Kur’an-ı Kerim okuduğunu, mukabelenin de bu şekilde bir kişinin okuyup diğerlerinin takip ettiği bir okuma olduğunu açıklama (4 puan).
• 6.3 (6 puan): Hadise göre Kur’an’ı öğrenen ve öğretenin en hayırlı kimse olduğunu, Büşra’nın kardeşine sure öğreterek bu hayırlı işi yapmış olacağını belirtme (3 puan). Ramazan ayını Kur’an ayı olarak yaşamaya yönelik uygun bir öneri (3 puan). Örnek: Her gün düzenli olarak Kur’an-ı Kerim okumak, okuduğu ayetlerin mealini okuyarak anlamını öğrenmek, ailesiyle evde mukabele yapmak, öğrendiklerini hayatında uygulamaya çalışmak.

Örnek doğru cevap:

6.1. Ayetteki “Kur’an’ın kendisinde indirildiği ramazan ayıdır” ifadesi, Kur’an-ı Kerim’in ramazan ayında indirildiğini gösterir. Bu yüzden ramazan Kur’an ayıdır. “Kim bu aya ulaşırsa onu oruçla geçirsin” ifadesi ise bu ayda oruç tutulmasının emredildiğini gösterir. Bu yüzden ramazan oruç ayıdır.

6.2. Hz. Peygamber ile Cebrail (as), o zamana kadar inen ayetleri ramazan ayında karşılıklı okumuşlardır. Müslümanlar da bu uygulamayı örnek alarak ramazan ayında bir araya gelir ve Kur’an-ı Kerim okur. Büşra’nın katıldığı mukabelede de bir kişi okur, diğerleri takip eder ve ramazan boyunca Kur’an-ı Kerim hatmedilir. Yani mukabele, Hz. Peygamber’in ramazan ayındaki bu uygulamasını örnek alan bir gelenektir.

6.3. Hadiste Kur’an’ı öğrenen ve öğretenin en hayırlı kimse olduğu bildirilmiştir. Büşra, kardeşine sure öğreterek hem kendisi Kur’an-ı Kerim’le daha çok ilgilenmiş hem de kardeşinin Kur’an-ı Kerim’i öğrenmesine yardım etmiş olur. Bu nedenle planı güzel ve hadise uygundur. Büşra ayrıca her gün okuduğu sureler ve ayetlerin mealini de okuyarak onların anlamını öğrenebilir.

Yanlış cevap: Ayetten ramazanın yalnızca oruç ya da yalnızca Kur’an ayı olduğunu gösteren tek bir ifade belirlemek; mukabeleyi “herkesin aynı anda farklı sureler okuması” diye açıklamak; hadisle ilişki kurmadan yalnızca “Plan güzeldir.” demek; ramazan ayıyla ve Kur’an-ı Kerim’le ilgisi olmayan öneriler yazmak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.