Doğru cevap:

• 1.1 (5 puan): Bu tür soruların cevaplarının kişiden kişiye değişebileceğini, insanın yalnızca aklını kullanarak her şeyi anlayamayabileceğini belirtme (3 puan). Allah’ın (cc) insanların bu konularda doğru bilgiye ulaşmaları için vahiy gönderdiğini yazma (2 puan).
• 1.2 (5 puan): Pusula yolcuya doğru yönü gösterdiği gibi vahyin de insanlara doğru yolu gösterdiğini belirtme (2 puan). Vahyin gönderiliş amacının insanları doğru yola yönlendirerek dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamak olduğunu, vahiy sayesinde insanların hayatın anlamını daha iyi kavradığını açıklama (3 puan).

Örnek doğru cevap:

1.1. Yol ayrımında herkesin farklı bir yolu göstermesi gibi “Ben kimim?”, “Hayatın anlamı nedir?”, “Ölümden sonra hayat var mı?” gibi soruların cevapları da kişiden kişiye değişebilir. İnsan yalnızca aklıyla bu soruların kesin cevabını bulamayabilir. Bu nedenle Allah (cc), insanların bu konularda doğru bilgiye ulaşmaları için vahiy göndermiştir.

1.2. Pusula, kaybolmamamız için bize doğru yönü gösterir. Vahiy de insanlara hayatta doğru yolu gösterir. Allah’ın (cc) vahiy göndermesinin amacı, insanları doğru yola yönlendirerek onların dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamaktır. Vahiy sayesinde insanlar nereden geldiklerini, niçin yaşadıklarını öğrenir ve hayatın anlamını daha iyi kavrar.

Yanlış cevap: “Bu soruların cevabını kimse bilemez.”, “Akıl hiçbir işe yaramaz.” gibi cevaplar; vahyi yalnızca “yön bulmaya yarayan bir araç” diye açıklamak ya da benzetme ile vahyin amacı arasında ilişki kurmamak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 2.1 (6 puan): Zeynep’in hareketi yalnızca dinleyerek değil, antrenörü izleyerek öğrendiği gibi insanların da vahyi, aralarından seçilen ve onu yaşayarak gösteren peygamberler sayesinde daha kolay anladığını belirtme (3 puan). Peygamberlerin yaşadığı toplumu yakından tanıdığını, insanlarla sağlıklı iletişim kurduğunu ve vahyin insanlar tarafından daha iyi anlaşılması ve uygulanması için onların insanlar arasından seçildiğini açıklama (3 puan).
• 2.2 (6 puan): Hadise göre Hz. Peygamber’in namazı kılarak gösterdiğini ve Müslümanların namazı onu örnek alarak öğrendiğini belirtme (3 puan). Namaz, oruç, hac, kurban, zekât gibi ibadetlerden birini örnek vererek peygamberlerin uygulamasının ibadetin nasıl yapılacağını öğrenmeyi kolaylaştırdığını açıklama (3 puan).

Örnek doğru cevap:

2.1. Zeynep kulaç hareketini yalnızca dinleyerek yapamamış, antrenörünü izleyince kolayca öğrenmiştir. Allah (cc) da peygamberleri insanlar arasından seçmiştir. Peygamberler yaşadıkları toplumu iyi tanıdıkları için insanlarla kolayca iletişim kurmuş, vahyi onların anlayacağı şekilde anlatmıştır. Ayrıca vahyin emirlerini kendi hayatlarında uygulayarak göstermişlerdir. Böylece insanlar vahyi daha iyi anlamış ve hayatlarında uygulayabilmiştir.

2.2. Hz. Peygamber “Ben namazı nasıl kılıyorsam siz de öyle kılın.” buyurarak namazı insanlara uygulayarak öğretmiştir. Müslümanlar namazın nasıl kılınacağını onu izleyerek öğrenmiştir. Aynı şekilde Hz. Peygamber orucu ve haccı da yaparak göstermiştir. Bu sayede Müslümanlar ibadetleri doğru ve kolay bir şekilde öğrenmiş ve yerine getirmiştir.

Yanlış cevap: Peygamberlerin insanlar arasından seçilmesini “güçlü oldukları için” ya da “zengin oldukları için” diye açıklamak; Zeynep’in yaşadıklarıyla vahiy arasında ilişki kurmamak; hadisi yalnızca tekrar edip ibadetlerin öğrenilmesine sağladığı kolaylığı açıklamamak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 3.1 (8 puan): Her kart için başlığın doğru belirlenmesi 1 puan, ayet mealinin mesajının doğru yazılması 1 puandır (4 × 2 puan).
  • 1. kart: İnanç. Allah’a (cc), meleklere, kitaplara ve peygamberlere iman edilmesi gerektiği.
  • 2. kart: İbadet. Namazın müminlere belirli vakitlerde kılınmak üzere farz kılındığı.
  • 3. kart: Ahlak. İnsanlarla konuşurken güzel söz söylenmesi, kırıcı sözlerden uzak durulması gerektiği.
  • 4. kart: Toplumsal Düzen. Kişinin kendisinin ve yakınlarının aleyhine de olsa adaletten ayrılmaması, doğru şahitlik yapması gerektiği. (“Hukuk” ya da “adalet” diye yazan öğrenciye de puan verilir.)
• 3.2 (6 puan): Can’ın düşüncesinin doğru olmadığını belirtme (2 puan). Panodaki kartlardan hareketle vahyin ibadetin yanında inanç, ahlak ve toplumsal düzen gibi konularda da mesajlar içerdiğini açıklama (2 puan). Bu alanlardan ibadet dışındaki en az bir kartı örnek gösterme (2 puan).
• 3.3 (6 puan): Vahyin gönderiliş amacının insanları doğru yola yönlendirerek dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamak olduğunu belirtme (3 puan). Hayatın farklı alanlarına ilişkin bir mesajın kişiye ve topluma katkısını örnekle açıklama (3 puan). Örnek: Güzel söz söyleyen insanlar arasında kırgınlık azalır, aile ve arkadaş ilişkileri güçlenir; adaletin korunduğu toplumda insanlar huzur içinde yaşar.

Örnek doğru cevap:

3.1. 1. kart İnanç başlığına yerleştirilmelidir. Bu ayet, Allah’a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman etmemiz gerektiğini bildirir. 2. kart İbadet başlığına yerleştirilmelidir. Namazın, belirli vakitlerde kılınması gereken farz bir ibadet olduğunu bildirir. 3. kart Ahlak başlığına yerleştirilmelidir. İnsanlarla konuşurken güzel söz söylememiz gerektiğini öğütler. 4. kart Toplumsal Düzen başlığına yerleştirilmelidir. Kendimizin ya da ailemizin aleyhine olsa bile adaletten ayrılmamamız ve doğru şahitlik yapmamız gerektiğini bildirir.

3.2. Can’ın düşüncesi doğru değildir. Panodaki kartlarda görüldüğü gibi vahiy yalnızca ibadetlerle ilgili değildir. Namazla ilgili kartın yanında iman esaslarını bildiren, güzel söz söylemeyi öğütleyen ve adaletli olmayı emreden ayetler de vardır. Yani vahiy inanç, ibadet, ahlak ve toplumsal düzen gibi hayatın pek çok alanında insanlara yol gösterir.

3.3. Allah (cc) vahyi insanları doğru yola yönlendirmek ve onların dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamak için göndermiştir. İnsanın mutlu olması için yalnızca ibadet etmesi değil, iyi bir ahlaka sahip olması ve başkalarıyla adaletli bir şekilde yaşaması da gerekir. Örneğin güzel söz söyleyen bir öğrenci arkadaşlarını kırmaz, sınıfta sevgi ve saygı ortamı oluşur. Adaletin korunduğu bir toplumda da kimsenin hakkı yenmez, insanlar huzur içinde yaşar.

Yanlış cevap: 1. kartı ibadet, 2. kartı ahlak başlığına yerleştirmek gibi başlıkları karıştırmak; ayet meallerini olduğu gibi tekrar edip mesajı kendi cümleleriyle yazmamak; Can’ın düşüncesine katılmak ya da gerekçe göstermeden “yanlış” demekle yetinmek; vahyin amacını yalnızca “insanlara bilgi vermek” diye açıklayıp örnek vermemek puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 4.1 (8 puan): Her kart için kitap adı 1 puan, peygamber 1 puandır (4 × 2 puan). 1. kart: İncil, Hz. İsa. 2. kart: Tevrat, Hz. Musa. 3. kart: Kur’an-ı Kerim, Hz. Muhammed (sav). 4. kart: Zebur, Hz. Davud.
• 4.2 (4 puan): Tevrat, Zebur, İncil, Kur’an-ı Kerim. Doğru sırada yazılan her kitap 1 puandır.
• 4.3 (4 puan): Kur’an-ı Kerim’in vahiy kâtipleri tarafından yazıya geçirildiğini belirtme (2 puan). Ayette Allah’ın (cc) Kur’an’ı koruyacağını bildirdiğini, bu nedenle Kur’an-ı Kerim’in değişmeden günümüze geldiğini ve kıyamete kadar da değişmeyeceğini açıklama (2 puan).
• 4.4 (4 puan): Tevhit inancı, ibadetler, helal ve haramlar, toplumsal konular, kıssalar konularından doğru yazılan her biri 2 puandır (en fazla iki konu puanlanır).

Örnek doğru cevap:

4.1. 1. kart: İncil, Hz. İsa’ya gönderilmiştir. 2. kart: Tevrat, Hz. Musa’ya gönderilmiştir. 3. kart: Kur’an-ı Kerim, Hz. Muhammed’e (sav) gönderilmiştir. 4. kart: Zebur, Hz. Davud’a gönderilmiştir.

4.2. Tevrat, Zebur, İncil, Kur’an-ı Kerim.

4.3. Kur’an-ı Kerim, Hz. Muhammed’e (sav) indirildikçe vahiy kâtipleri tarafından yazıya geçirilmiştir. Ayrıca Allah (cc) bu ayette Kur’an’ı kendisinin indirdiğini ve onu koruyacağını bildirmiştir. Bu nedenle Kur’an-ı Kerim değişmeden günümüze kadar gelmiştir ve kıyamete kadar da değişmeyecektir.

4.4. Tevhit inancı ve ibadetler.

Yanlış cevap: 1. kart için Tevrat, 4. kart için İncil yazmak gibi kitapları ya da peygamberleri karıştırmak; sıralamayı Kur’an-ı Kerim’den başlatmak; Kur’an’ın korunmasını “çok satıldığı için” ya da “en son geldiği için” gibi gerekçelerle açıklamak; ortak konu olarak “bilim”, “spor” gibi kitapta yer almayan konular yazmak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 5.1 (6 puan): Kur’an-ı Kerim’i okumadan önce abdest almanın ona duyulan saygının göstergesi olduğunu belirtme (2 puan). Mealini okumanın Kur’an-ı Kerim’i anlayarak okuma ve hükümlerini uygulamaya çalışma çabasını gösterdiğini açıklama (2 puan). Açılışlarda Kur’an-ı Kerim okunmasının toplumda Kur’an-ı Kerim’e verilen önemi gösteren yaygın bir uygulama olduğunu belirtme (2 puan).
• 5.2 (6 puan): Öğüt, kalplere şifa, yol gösterici bir rehber, rahmet nitelendirmelerinden ikisini yazma (2 puan). Kur’an-ı Kerim’in insanlara iyiliği ve güzellikleri tavsiye ettiğini, onları doğru yola ilettiğini; Müslümanların onu okuyarak Allah’ın (cc) mesajlarını öğrendiğini ve hayatlarını bu doğrultuda düzenlemeye çalıştığını açıklama (4 puan).

Örnek doğru cevap:

5.1. Babaannenin Kur’an-ı Kerim’i okumadan önce abdest alması, ona değer verdiğini ve saygı gösterdiğini gösterir. Okuduğu ayetlerin mealini de okuması, Kur’an-ı Kerim’i anlayarak okumak ve öğrendiklerini hayatında uygulamak istediğini gösterir. Açılışta Kur’an-ı Kerim okunması da toplumumuzda Kur’an-ı Kerim’e büyük önem verildiğini gösteren yaygın bir uygulamadır.

5.2. Ayette Kur’an-ı Kerim bir öğüt ve yol gösterici bir rehber olarak nitelendirilmiştir. Kur’an-ı Kerim insanlara iyiliği ve güzellikleri tavsiye eder, doğru yolu gösterir. Müslümanlar Kur’an-ı Kerim’i okuyarak Allah’ın (cc) mesajlarını öğrenir ve hayatlarını bu mesajlara göre düzenlemeye çalışır.

Yanlış cevap: Davranışları yalnızca “güzel bir alışkanlıktır” diye açıklayıp Kur’an-ı Kerim’e duyulan saygıyla ilişkilendirmemek; ayette geçmeyen nitelendirmeler yazmak; Kur’an-ı Kerim’in yalnızca özel günlerde okunması gereken bir kitap olduğunu söylemek puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 6.1 (6 puan): A kartının 3. ayetle, “Karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden,” ilişkili olduğunu belirtme (3 puan). B kartının 5. ayetle, “Kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden!” ilişkili olduğunu belirtme (3 puan). Ayet numarası yazılmadan anlamı doğru yazılmışsa da puan verilir; ilişki kurulmadan yalnızca ayet anlamı yazılmışsa her kart için 1 puan verilir.
• 6.2 (5 puan): Tedbire yönelik uygun bir öneri (3 puan). Örnek: Karanlıkta yalnız çıkmaması, bir büyüğüyle birlikte çıkması, aydınlık yolları kullanması, yanına el feneri alması. Duaya yönelik uygun bir öneri (2 puan). Örnek: Felak suresini okuyarak Allah’a (cc) sığınması, O’nun kendisini koruyacağına güvenmesi.
• 6.3 (5 puan): Surenin son ayetinde kıskanç kişinin şerrinden Allah’a (cc) sığınıldığını, bu nedenle kıskançlığın kötü bir duygu olduğunu ve Defne’nin de kıskanç bir kişi olmaktan sakınması gerektiğini belirtme (3 puan). Kıskançlıktan uzaklaşmak için iki uygun örnek (her biri 1 puan). Örnek: Arkadaşının sevincini paylaşmak, onu tebrik etmek, sahip olduğu nimetler için şükretmek, kıskançlık duygusundan Allah’a (cc) sığınıp dua etmek.

Örnek doğru cevap:

6.1. A kartındaki durum, 3. ayetteki “Karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden,” anlamıyla ilişkilidir; kardeşi gecenin karanlığından korkmaktadır. B kartındaki durum, 5. ayetteki “Kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden!” anlamıyla ilişkilidir; Defne başarısı yüzünden kıskanılmaktadır. Sure, bu durumlarda Allah’a (cc) sığınmamız gerektiğini öğretir.

6.2. Tedbir: Kardeşim akşam karanlığında dışarı çıkması gerekirse yalnız çıkmamalı, ailemizden biriyle birlikte çıkmalıdır. Dua: Kardeşim Felak suresini okuyarak Allah’a (cc) sığınmalı ve O’nun kendisini koruyacağına güvenmelidir.

6.3. Felak suresinin son ayetinde kıskanç kişinin şerrinden Allah’a (cc) sığınılır. Buna göre kıskançlık kötü bir duygudur ve Defne’nin de başkalarını kıskanmaktan sakınması gerekir. Defne, arkadaşını yeni bisikleti için tebrik edip onun sevincini paylaşabilir. Ayrıca kendisinin sahip olduğu nimetler için şükredebilir.

Yanlış cevap: A kartını 5. ayetle, B kartını 3. ayetle ilişkilendirmek; yalnızca “Dua etsin.” deyip tedbire yer vermemek ya da yalnızca tedbir önerip duaya yer vermemek; C kartındaki kıskançlığı “Herkes kıskanır, önemli değildir.” diye değerlendirmek; arkadaşının bisikletine zarar vermek gibi kötü davranışlar önermek puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 7.1 (5 puan): Ayete göre oruç tutmanın Müslümanlara farz kılındığını belirtme (2 puan). Ramazan ayında oruç tutmanın farz olduğunu, bu nedenle Müslümanların takvimde boyanan günlerde oruç tuttuğunu ve ramazan ayının bu yüzden “oruç ayı” olarak anıldığını açıklama (3 puan).
• 7.2 (5 puan): K harfiyle işaretlenen gecenin Kadir Gecesi olduğunu ve Kur’an-ı Kerim’in bu gecede indirilmeye başlandığını belirtme (3 puan). Kadir Gecesi ramazan ayında yer aldığı için ramazan ayının “Kur’an ayı” olarak anıldığını açıklama (2 puan). Kadir Gecesi’nin bin aydan daha hayırlı olduğunu ya da Alak suresinin ilk beş ayetinin bu gecede indirildiğini ekleyen cevaplar da kabul edilir.

Örnek doğru cevap:

7.1. Ayette orucun bizden öncekilere farz kılındığı gibi bize de farz kılındığı bildirilmiştir. Ramazan, hicri takvimin dokuzuncu ayıdır ve bu ayda oruç tutmak Müslümanlara farzdır. Bu nedenle Müslümanlar takvimde boyanan günlerde oruç tutar. Ramazan ayına bu yüzden “oruç ayı” denir.

7.2. K harfiyle işaretlenen gece Kadir Gecesi’dir. Ayette Kur’an-ı Kerim’in Kadir Gecesi’nde indirildiği bildirilmiştir. Kur’an-ı Kerim’in indirilmeye başlandığı Kadir Gecesi ramazan ayında yer aldığı için ramazan ayına “Kur’an ayı” da denir.

Yanlış cevap: Ramazan orucunu “isteyenin tuttuğu sünnet bir ibadet” diye açıklamak; K harfiyle işaretlenen geceyi Ramazan Bayramı ya da Berat Kandili sanmak; ramazanın “Kur’an ayı” olmasını yalnızca “Kur’an güzel bir kitap olduğu için” diye açıklamak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.