Doğru cevap:

• 1.1 (8 puan): Grubu ve o gruptaki rolü birlikte doğru yazılan her eşleşme 2 puandır (grup 1 puan, rol 1 puan).
  • Aile: abla (çocuk, evlat, kardeş de kabul edilir)
  • Sınıf (okul): öğrenci, sınıf başkanı
  • Doğa Kulübü: kulüp üyesi (fidanları sulama görevlisi, gönüllü de kabul edilir)
  • Arkadaş grubu (mahalle parkındaki arkadaşları): arkadaş, arabulucu
• 1.2 (4 puan): Uygun bir hak 2 puan, uygun bir sorumluluk 2 puandır.
  • Hak örnekleri: Sınıfı temsil etme, sınıf adına öğretmene ve okul yönetimine görüş bildirme, okul meclisi toplantılarına katılma.
  • Sorumluluk örnekleri: Öğretmenin duyurularını arkadaşlarına doğru ve zamanında iletme, sınıfın düzenine yardımcı olma, kurallara uyarak arkadaşlarına örnek olma.
• 1.3 (3 puan): Dâhil olduğumuz gruba göre rolümüzün değiştiğini belirtme (2 puan). Aynı gün içinde birden fazla gruba dâhil olduğumuz için birden fazla role sahip olduğumuzu ya da her rolün farklı hak ve sorumluluklar getirdiğini belirtme (1 puan).

Örnek doğru cevap:

1.1. Ece aile grubunda abladır. Sınıfında öğrenci ve sınıf başkanıdır. Doğa Kulübünde kulüp üyesidir ve fidanları sulama görevi vardır. Parktaki arkadaş grubunda arkadaş ve arabulucudur.

1.2. Hak: Sınıfını temsil eder, sınıfı adına öğretmenine görüş bildirebilir. Sorumluluk: Öğretmeninin duyurularını arkadaşlarına zamanında ve doğru iletmelidir.

1.3. İnsanın rolü dâhil olduğu gruba göre değişir. Ece evde abla, sınıfta sınıf başkanı, parkta arabulucudur. Aynı anda birçok gruba dâhil olduğumuz için birçok rolümüz olur ve her rol bize farklı hak ve sorumluluklar getirir.

Yanlış cevap: Grupları yazıp rolleri yazmamak ya da grup ile rolü karıştırmak (ör. "Rolü: Doğa Kulübü", "Grubu: arabulucu"); sınıf başkanının hakkı olarak "derste istediği zaman dışarı çıkabilir", "arkadaşlarına emir verebilir" gibi ifadeler yazmak; rolün gruba göre değişmediğini ya da bir kişinin yalnızca bir rolü olabileceğini söylemek puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 2.1 (6 puan): Her etkinlik için grubu ve rolü birlikte doğru yazmak 2 puandır (grup 1 puan, rol 1 puan).
  • Okul meclisi toplantısı: okul (sınıf, okul meclisi) grubu, sınıf başkanı
  • Hentbol antrenmanı: okulun hentbol takımı, kaleci (sporcu, oyuncu)
  • Kardeşini yüzme kursundan alma: aile grubu, ağabey
• 2.2 (5 puan): Sorunun nedenini açıklama (2 puan): Arda aynı anda birden fazla gruba dâhil olduğu ve birden fazla role sahip olduğu için sınıf başkanlığı ile kalecilik rollerinin sorumlulukları aynı saate denk gelmiştir. Uygun bir öneri (3 puan): Arda'nın durumu önceden okul meclisinden sorumlu öğretmenine ve antrenörüne bildirmesi; hangi işin daha önemli olduğuna karar verip diğer gruptaki sorumluya haber vermesi; toplantıya sınıf başkan yardımcısının katılmasını istemesi ya da antrenmana geç katılmak için izin alması gibi, diğer grup üyelerinin haklarını da gözeten öneriler kabul edilir. Yalnızca "Birini seçsin." gibi gerekçesiz ve kimseye haber vermeyi içermeyen öneriye 1 puan verilir.
• 2.3 (4 puan): Ailenin nasıl etkileneceğini yazma (2 puan): Mert kursta yalnız ve uzun süre bekleyebilir, annesi işini bırakıp gelmek zorunda kalabilir, ailesi endişelenir. Önemi açıklama (2 puan): Gruptaki her üyenin sorumluluğunu yerine getirmesi grubun düzenli işlemesini ve üyeler arasında güven oluşmasını sağlar; sorumluluklar aksarsa grubun diğer üyeleri zarar görür.

Örnek doğru cevap:

2.1. Okul meclisi toplantısı okul grubuyla ve sınıf başkanlığı rolüyle ilgilidir. Hentbol antrenmanı okulun hentbol takımıyla ve kalecilik rolüyle ilgilidir. Kardeşini kurstan alma aile grubuyla ve ağabeylik rolüyle ilgilidir.

2.2. Arda hem sınıf başkanı hem de kalecidir. Bu iki rolün sorumlulukları aynı saate denk geldiği için iki yerde birden bulunması gerekmektedir. Arda durumu önceden öğretmenine ve antrenörüne anlatmalı; toplantıya katılıp antrenmana geç kalacağını antrenörüne haber vermelidir.

2.3. Annesi işte olduğu için Mert kursta yalnız kalır, annesi de işini bırakıp gelmek zorunda kalabilir ve ailesi endişelenir. Bir grupta herkes sorumluluğunu yerine getirirse grup düzenli işler ve üyeler birbirine güvenir. Sorumluluğumuzu yerine getirmezsek gruptaki diğer kişiler zarar görür.

Yanlış cevap: Grupları ve rolleri karıştırmak (ör. "Hentbol antrenmanı: aile grubu"); sorunun nedenini "Arda tembel olduğu için" gibi rollerle ilişkisiz biçimde açıklamak; "Arda toplantıya da antrenmana da gitmesin." ya da "Kimseye söylemeden antrenmana gitsin." gibi diğer grup üyelerini dikkate almayan öneriler yazmak; sorumlulukların yerine getirilmemesinin kimseyi etkilemeyeceğini söylemek puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 3.1 (6 puan): Doğru başlık altına yazılan her öge 1 puandır.
  • Yemek ve içecek: Türk kahvesi, tarhana çorbası
  • Halk oyunu: zeybek
  • El sanatı: ebru, el dokuması kilim, zembil (hasır sepet)
• 3.2 (4 puan): Kıbrıs'ın 1571'de Osmanlı Devleti tarafından fethedildiğini belirtme (2 puan). Anadolu'dan adaya giden ailelerin kültürlerini (yemek, oyun, el sanatları, gelenekler) adaya taşıdığını ve bu kültürün kuşaktan kuşağa aktarıldığını, iki toplum arasında tarihî ve kültürel bağ bulunduğunu açıklama (2 puan).
• 3.3 (5 puan): Köprü benzetmesini yorumlama (3 puan): Köprünün iki yakayı birleştirmesi gibi ortak kültürel ögelerin de iki toplumu birbirine bağladığını, aralarındaki dostluğu ve kardeşliği güçlendirdiğini belirtme. Konuya uygun, saygı ve birlikte yaşama vurgusu taşıyan özgün bir slogan (2 puan); slogan yalnızca ortak özellikleri ya da yalnızca saygıyı anlatıyorsa 1 puan verilir.

Örnek doğru cevap:

3.1. Yemek ve içecek: Türk kahvesi, tarhana çorbası. Halk oyunu: zeybek. El sanatı: ebru, el dokuması kilim, zembil.

3.2. Kıbrıs 1571'de Osmanlı Devleti tarafından fethedilmiş, Anadolu'dan adaya giden aileler kendi kültürlerini de götürmüştür. Bu kültür kuşaktan kuşağa aktarıldığı için iki toplumun yemekleri, oyunları ve el sanatları birbirine benzer.

3.3. Köprü iki yakayı birbirine bağlar. Ortak kültürel ögeler de Türkiye ile KKTC'yi birbirine bağlar ve iki toplum arasındaki dostluğu güçlendirir. Slogan: "Ortak kültürle bağlanır, farklılıklara saygıyla kaynaşırız!"

Yanlış cevap: Zeybeği yemek, ebruyu halk oyunu olarak sınıflandırmak; ortak özelliklerin nedenini "iki ülke birbirine yakın olduğu için tesadüfen benzemiştir" gibi tarihî bağı dikkate almadan açıklamak; köprü benzetmesini "Türkiye ile KKTC arasında köprü vardır." diyerek gerçek bir köprü gibi yorumlamak; konuyla ilgisiz ya da farklılıkları küçümseyen slogan yazmak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 4.1 (6 puan): Her grup için uygun bir görev 3 puandır.
  • İhtiyaç saptama grubu: Köy okulunun öğretmenleriyle iletişime geçerek öğrenci sayısını, sınıflarını ve hangi tür kitaplara ihtiyaç duyulduğunu öğrenmek; ihtiyaç listesi hazırlayıp kaynak belirleyici gruba iletmek.
  • Kampanya sorumlusu grubu: Kampanyayı duyurmak için afiş ve davetiye hazırlamak; kitap toplama kutularının konulacağı yerleri belirlemek; okul aile birliği ve sınıf öğretmenleri aracılığıyla velilere bilgi vermek.
• 4.2 (5 puan): Zayıf yönü doğrudan güçlendiren, uygulanabilir bir çözüm önerisi 3 puan, önerinin zayıf yönü nasıl gidereceğinin açıklanması 2 puandır. Kabul edilen öneriler: Köy okulundaki öğrencilerin yaşlarına uygun kitap listesi hazırlayıp kampanyada bu listenin duyurulması; toplanan kitapların bir grup tarafından tek tek kontrol edilip yaşa göre ayrılması; yıpranmış kitapların onarılması, onarılamayanların geri dönüşüme gönderilmesi; eksik kalan kitaplar için kermes geliri ya da belediye desteğiyle yeni kitap alınması.
• 4.3 (4 puan): Okul dışından uygun bir kişi ya da kurum ve katkısı 2 puandır (iki örnek, toplam 4 puan). Kabul edilen örnekler: veliler (kitap bağışı, kitapların taşınması), belediye (kitap desteği, taşıma aracı), halk kütüphanesi (yaşa uygun kitap önerisi, kitap bağışı), kitapçılar ya da yayınevleri (kitap bağışı, indirim), köy okulunun öğretmenleri (ihtiyacın doğru belirlenmesi), muhtar (köy okuluyla iletişim). Okulun içinden kişiler (sınıf arkadaşı, sınıf öğretmeni) yazılırsa ilgili örnek için 1 puan verilir.
• 4.4 (5 puan): Köy okulundaki öğrencilere katkısı (2 puan): Okuma imkânı ve kütüphanesi zenginleşir, okuma alışkanlığı kazanır, unutulmadığını hisseder. Projeyi hazırlayan öğrencilere katkısı (2 puan): Paylaşma, yardımseverlik, sorumluluk ve iş birliği duyguları gelişir; başkasına yardım etmenin mutluluğunu yaşar. Toplumsal birlikle ilişkilendirme (1 puan): Farklı yerlerde yaşayan insanlar arasında dayanışma ve kardeşlik bağlarının güçlendiğini belirtme.

Örnek doğru cevap:

4.1. İhtiyaç saptama grubu köy okulunun öğretmenleriyle görüşerek öğrencilerin sınıflarını ve hangi kitaplara ihtiyaç duyduklarını öğrenip bir ihtiyaç listesi hazırlar. Kampanya sorumlusu grubu kampanyayı duyurmak için afişler hazırlar ve kitap toplama kutularının konulacağı yerleri belirler.

4.2. Köy okulundaki öğrencilerin yaşına uygun bir kitap listesi hazırlanıp kampanyada duyurulmalıdır. Ayrıca toplanan kitaplar bir grup tarafından kontrol edilmeli, yıpranmış olanlar onarılmalı ya da ayrılmalıdır. Böylece köy okuluna yalnızca iyi durumdaki ve yaşa uygun kitaplar gönderilir.

4.3. Velilerimiz kitap bağışlayabilir ve kitapları köy okuluna taşımamıza yardım edebilir. Belediye ise eksik kalan kitapların alınmasına destek olabilir.

4.4. Köy okulundaki öğrenciler daha çok kitaba ulaşır ve okuma alışkanlığı kazanır. Projeyi hazırlayan öğrencilerde de paylaşma, yardımseverlik ve iş birliği duyguları gelişir. Böylece farklı yerlerde yaşayan insanlar arasında dayanışma artar ve toplumsal birlik güçlenir.

Yanlış cevap: Grupların görevlerini karıştırmak (ör. ihtiyaç saptama grubuna "afiş hazırlamak" görevini vermek); zayıf yönü gidermeyen öneriler yazmak (ör. "Daha çok kitap toplayalım."); okul dışından iş birliği yapılacak kişi ya da kurumun katkısını belirtmemek; projenin katkısını yalnızca "iyi bir şeydir" gibi genel ifadelerle anlatmak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 5.1 (8 puan): Her doğru eşleştirme 2 puandır.
  • 1. öneri (fidan dikme): TEMA Vakfı
  • 2. öneri (kan bağışı günü): Türk Kızılay
  • 3. öneri (afet eğitimi): AFAD
  • 4. öneri (yaşlılara destek): Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
• 5.2 (6 puan): Kamu kurumları: AFAD ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2 puan). Sivil toplum kuruluşları: Türk Kızılay ve TEMA Vakfı (2 puan). Türk Kızılay için "kamu yararına çalışan dernek" yazan cevap da doğru kabul edilir. Uygun bir fark (2 puan): Kamu kurumları devlete bağlıdır ve devlet tarafından kurulur; sivil toplum kuruluşları ise vatandaşların gönüllü olarak bir araya gelmesiyle kurulan dernek ve vakıflardır. Kamu kurumları ülkenin her yerinde hizmet verir; sivil toplum kuruluşları gönüllülerin ve bağışçıların desteğiyle çalışır.
• 5.3 (6 puan): Bir önerinin açıkça seçilmesi (2 puan). Seçimin okulun ya da çevrenin ihtiyaçlarıyla ilişkilendirilmiş en az iki gerekçesi (her gerekçe 2 puan). Hangi öneri seçilirse seçilsin gerekçeleri uygunsa tam puan verilir. Örnek gerekçeler: Fidan dikme bahçedeki toprak aşınmasını önler ve bütün öğrencilerin katılabileceği bir çalışmadır; kan bağışı günü hasta insanların hayatını kurtarmaya yardımcı olur ve velileri de sürece katar; afet eğitimi bütün okulun güvenliğini artırır ve ülkemizde depremlerin sık yaşanması nedeniyle önemlidir; yaşlılara destek, yalnız yaşayan komşuların yalnızlığını azaltır ve mahalledeki dayanışmayı güçlendirir.

Örnek doğru cevap:

5.1. 1. öneri için TEMA Vakfı, 2. öneri için Türk Kızılay, 3. öneri için AFAD, 4. öneri için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile iş birliği yapılabilir.

5.2. Kamu kurumları: AFAD, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. Sivil toplum kuruluşları: Türk Kızılay, TEMA Vakfı. Kamu kurumları devlete bağlıdır; sivil toplum kuruluşları ise vatandaşların gönüllü olarak kurduğu dernek ve vakıflardır.

5.3. Bence afet eğitimi seçilmelidir. Ülkemizde depremler sık yaşandığı için okulumuzdaki bütün öğrencilerin ve öğretmenlerin afete hazırlıklı olması gerekir. Ayrıca bu eğitimde öğrendiklerimizi ailelerimize de anlatarak çevremizin de hazırlıklı olmasına katkı sağlarız.

Yanlış cevap: Fidan dikme önerisi için AFAD'ı, afet eğitimi için TEMA Vakfı'nı yazmak gibi kurumların çalışma alanlarına uymayan eşleştirmeler yapmak; Türk Kızılay'ı ya da TEMA Vakfı'nı kamu kurumu olarak göstermek; "Sivil toplum kuruluşları yardım yapmaz." gibi yanlış bir fark yazmak; öneri seçip gerekçe yazmamak ya da gerekçeyi okulun ve çevrenin ihtiyaçlarıyla ilişkilendirmemek puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.

Doğru cevap:

• 6.1 (4 puan): Yönüyle birlikte doğru yazılan her komşu il 1 puandır. Kuzeyinde Yalova; kuzeydoğusunda Kocaeli ve Sakarya; doğusunda Bilecik; güneyinde Kütahya; batısında Balıkesir. Sakarya için "doğusunda", Kütahya için "güneydoğusunda", Balıkesir için "güneybatısında" yazılması da kabul edilir. Marmara Denizi il olmadığı için puanlanmaz.
• 6.2 (6 puan): Doğru başlık altına yazılan her öge 1 puandır.
  • Yeryüzü şekilleri: Uludağ, Bursa Ovası
  • Su kaynakları: İznik Gölü, Nilüfer Çayı
  • Tarihî mekânlar: Ulu Cami, Cumalıkızık Köyü
• 6.3 (5 puan): Öğrencinin yaşadığı ile ait doğru bilgiler esas alınır. Doğru ve yönleriyle belirtilmiş en az iki komşu il (2 puan; yönsüz yazılırsa 1 puan), doğru bir yeryüzü şekli (1 puan), doğru bir su kaynağı (1 puan), doğru bir tarihî mekân ya da doğal güzellik (1 puan). Kıyısı olan illerde denizlerin, sınır illerinde komşu ülkelerin yazılması komşuluk bilgisi olarak kabul edilir.

Örnek doğru cevap:

6.1. Bursa'nın kuzeyinde Yalova, kuzeydoğusunda Kocaeli, doğusunda Bilecik, güneyinde Kütahya ve batısında Balıkesir bulunur.

6.2. Yeryüzü şekilleri: Uludağ, Bursa Ovası. Su kaynakları: İznik Gölü, Nilüfer Çayı. Tarihî mekânlar: Ulu Cami, Cumalıkızık Köyü.

6.3. (Sivas'ta yaşayan bir öğrenci için) Yaşadığım il Sivas'tır. Batısında Yozgat, doğusunda Erzincan, güneydoğusunda Malatya bulunur. Tecer Dağları ilimizin yeryüzü şekillerindendir. Kızılırmak, ilimizdeki Kızıldağ'dan doğar. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası ise ilimizin önemli tarihî mekânlarındandır.

Yanlış cevap: Yönleri ters yazmak (ör. "Bursa'nın kuzeyinde Kütahya vardır."); Bursa ile komşu olmayan illeri yazmak (ör. İstanbul, Eskişehir); Uludağ'ı su kaynağı, Nilüfer Çayı'nı tarihî mekân olarak sınıflandırmak; yaşadığı ili anlatırken yanlış komşu iller ya da başka bir ile ait yer şekilleri ve tarihî mekânlar yazmak puan almaz. Cevap verilmemesi durumunda 0 puan verilir.